Wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia (WOPFU) to dokument, od którego zaczyna się sensowny IPET. Dobrze napisana WOPFU chroni szkołę, ułatwia pracę nauczycielom i specjalistom, a przede wszystkim – pozwala naprawdę dopasować wsparcie do potrzeb konkretnego ucznia.
Poniżej znajduje się praktyczny, aktualny przewodnik krok po kroku, oparty na obowiązujących przepisach oraz nowszych wytycznych i komentarzach eksperckich. auxilia-oswiata.pl+4ISAP+4ISAP+4
Co mówi prawo o WOPFU?
Podstawa prawna WOPFU wynika z rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego (tekst jednolity + kolejne nowelizacje). SIP Lex+3ISAP+3ISAP+3
Z przepisów i interpretacji MEN/MEiN wynika m.in., że:
- WOPFU sporządza się dla każdego ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego (w tym uczniów ze spektrum autyzmu). Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne+1
- Zespół dokonuje wielospecjalistycznej oceny minimum 2 razy w roku lub częściej – w miarę potrzeb (np. po zmianie funkcjonowania, nowej diagnozie, zmianie szkoły). Portal Oświatowy+1
- Rozporządzenie nie narzuca jednego wzoru WOPFU – szkoła może mieć swój arkusz, ale musi uwzględnić wszystkie wymagane elementy (m.in. mocne strony, potrzeby, efekty dotychczasowych działań). Edumaster+1
Dobrze przygotowana WOPFU:
- opisuje stan faktyczny (na dziś),
- wskazuje mocne strony i bariery,
- dokumentuje reakcję ucznia na dotychczasowe wsparcie,
- daje konkretne wnioski do IPET.
👇 Przeczytaj:
Krok 1. Powołaj zespół i jasno określ cel spotkania
Zespół tworzą zwykle: wychowawca, pedagog specjalny, psycholog, terapeuci (np. logopeda), inni nauczyciele prowadzący kluczowe zajęcia oraz – jeśli to możliwe – rodzic/opiekun. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne+1
Na początku warto:
- Ustalić cel spotkania
– „Przygotowujemy WOPFU na I semestr dla ucznia X”
– „Aktualizujemy WOPFU po nowej diagnozie” - Wyznaczyć koordynatora
– osoba, która zbierze dane, przygotuje projekt WOPFU i dopilnuje terminów. - Przypomnieć zasady
– mówimy o zachowaniu i funkcjonowaniu, nie o „charakterze” czy opiniach,
– używamy języka opisowego, neutralnego,
– skupiamy się na tym, co można zaplanować i zmienić.
Krok 2. Zbierz dane o uczniu z wielu źródeł
WOPFU nie może powstać „z głowy”. Musi opierać się na konkretnych danych. Kancelaria Beaty Patolety+2Studia Online+2
Co zbieramy?
- Dokumentację formalną
– orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (rodzaj niepełnosprawności, zalecenia),
– opinie poradni, zaświadczenia medyczne (jeśli są). - Dane ze szkoły
– oceny opisowe, sprawdziany, prace klasowe, zeszyty,
– arkusze obserwacji z lekcji, przerw, zajęć specjalistycznych. - Informacje od specjalistów
– logopeda, terapeuta pedagogiczny, psycholog, terapeuta SI itd. - Perspektywa rodzica
– funkcjonowanie w domu, reakcja na codzienną rutynę, trudności w samoobsłudze, relacje rodzinne. - Głos ucznia (jeśli to możliwe)
– co mu pomaga, czego się boi, co lubi w szkole, czego nie rozumie.
Mini–checklista „Czy mamy wystarczające dane?”
… Mamy aktualne orzeczenie i jego analizę.
… Mamy obserwacje z różnych sytuacji (lekcja, przerwa, świetlica).
… Mamy informacje od min. 2–3 specjalistów pracujących z uczniem.
… Mamy perspektywę rodzica.
… Wiemy, jakie działania już były podejmowane i co z nich wynikło.
Krok 3. Opisz funkcjonowanie ucznia w kluczowych obszarach
Większość nowoczesnych wzorów WOPFU dzieli opis funkcjonowania na obszary, np.: poznawczy, językowy/komunikacyjny, emocjonalno-społeczny, motoryczno-sensoryczny, samoobsługa, funkcjonowanie w roli ucznia. Centrum Nauczania Domowego+2podn.slupsk.pl+2
Przy każdym obszarze odpowiadasz na 3 pytania:
- Co uczeń już potrafi? (mocne strony)
- Jakie ma trudności / bariery?
- W jakich warunkach funkcjonuje lepiej? (czego potrzebuje)
Przykład: obszar komunikacji (uczeń ze spektrum autyzmu)
- Mocne strony:
– reaguje na imię w cichym otoczeniu,
– chętnie korzysta z piktogramów i prostych schematów rozmowy. - Trudności:
– nie inicjuje rozmowy z dorosłymi,
– w sytuacji stresu milknie lub odchodzi bez komunikatu. - Co pomaga:
– jasne, krótkie komunikaty,
– karta „Potrzebuję przerwy”,
– przewidywalny plan dnia na tablicy obrazkowej.
Taki opis od razu podpowiada, jakie cele i dostosowania wpiszemy później do IPET.
Krok 4. Zidentyfikuj potrzeby rozwojowe i edukacyjne
Na bazie opisów obszarów formułujesz konkretne potrzeby ucznia – tak, by były zrozumiałe dla każdego nauczyciela.
Przykłady (uczeń z ASD):
- potrzebuje wizualnego planu dnia i przewidywalnej struktury lekcji,
- potrzebuje wsparcia w komunikowaniu potrzeb (narzędzia AAC, piktogramy, proste zdania),
- potrzebuje skal emocji (np. 4-stopniowa linijka „spokojny – trochę zdenerwowany – bardzo zdenerwowany – panika”),
- potrzebuje zadań podzielonych na małe kroki i większej ilości czasu na wykonanie.
WOPFU powinna też wskazać obszary szczególnych uzdolnień (np. pamięć wzrokowa, zainteresowania tematami kolejowymi, mapami, liczbami), bo na nich możesz budować motywację i strategie pracy. Szkoła Podstawowa dla Nauczycieli+1
Krok 5. Sformułuj wskaźniki funkcjonowania (SMART)
Tu WOPFU często „kuleje”, bo pojawiają się ogólniki: „ma problemy z koncentracją”, „gorzej radzi sobie z emocjami”. Tymczasem przepisy i aktualne poradniki podkreślają, że opis powinien być konkretny i mierzalny. Kancelaria Beaty Patolety+2Studia Online+2
Warto stosować zasadę SMART – wskaźnik jest:
- S – konkretny (Specific),
- M – mierzalny (Measurable),
- A – osiągalny (Achievable),
- R – realistyczny (Realistic),
- T – osadzony w czasie (Time-bound).
Przykłady wskaźników dla ucznia z ASD
Zamiast: „Uczeń ma trudności z koncentracją.”
Lepszy wskaźnik:
„Podczas pracy indywidualnej uczeń utrzymuje uwagę na zadaniu przez 5 minut, jeśli zadanie jest podzielone na 3 małe kroki i ma do dyspozycji zegar wizualny.”
Zamiast: „Uczeń nie radzi sobie z emocjami.”
Lepszy wskaźnik:
„W sytuacji frustracji (trudne zadanie, zmiana planu) potrafi wskazać swoją emocję na 4-stopniowej skali w 3 z 5 prób, po podpowiedzi dorosłego.”
Zamiast: „Uczeń ma problemy z kontaktami rówieśniczymi.”
Lepszy wskaźnik:
„W czasie przerwy nawiązuje przynajmniej jeden kontakt z rówieśnikiem (wejście do zabawy lub reakcja na zaproszenie) w 3 na 5 obserwowanych przerw, przy wsparciu dorosłego.”
Tak zapisane wskaźniki stają się później bezpośrednią bazą do celów IPET.
👇 Przeczytaj:
Krok 6. Opisz dotychczasowe działania i ich efekty
Nowsze opracowania zwracają uwagę, że w WOPFU powinna znaleźć się nie tylko diagnoza, ale też informacja o tym, co już robiliśmy i jakie to dało efekty. Studia Online+1
Co warto uwzględnić?
- Jakie formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej były stosowane (np. terapia pedagogiczna, TUS, logopedia, zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno–społeczne). Samorządowy PAP+1
- Jak często odbywały się zajęcia.
- Jak uczeń reagował (obecność, zaangażowanie, postęp).
- Co działało najlepiej, a co okazało się nieskuteczne lub zbyt obciążające.
Przykład zapisu:
„W roku szkolnym 2024/2025 uczeń brał udział w zajęciach TUS raz w tygodniu. Najlepsze efekty obserwujemy w zakresie: witanie się, nawiązywanie kontaktu wzrokowego z dorosłym, oczekiwanie na swoją kolej podczas gier. Nadal utrzymują się trudności w akceptowaniu przegranej.”
Taki fragment od razu wskazuje, jakie cele warto kontynuować, a jakie zmodyfikować.
Krok 7. Wyciągnij wnioski – most między WOPFU a IPET
Ostatnia część WOPFU to wnioski i zalecenia do IPET. Tu piszesz wprost:
- jakie obszary wymagają priorytetowego wsparcia,
- jakie dostosowania są konieczne (np. więcej czasu na sprawdzian, karta „przerwa”, miejsce wyciszenia),
- jakie formy pomocy powinny się znaleźć w IPET (np. rewalidacja, zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno–społeczne, terapia pedagogiczna).
Przykładowe wnioski:
- „Ze względu na nasilone trudności w regulacji emocji rekomenduje się kontynuację zajęć TUS (1 godz. tygodniowo) oraz wprowadzenie stałej procedury „przerwy sensorycznej” na lekcji (2–3 min po każdej części zadania).”
- „Z uwagi na mocne strony w zakresie pamięci wzrokowej i zainteresowania tematyką kolei zaleca się opieranie części zadań tekstowych na materiałach graficznych (mapy, schematy, rozkłady jazdy).”
Ważne: WOPFU nie jest IPET-em, ale bez dobrych wniosków IPET będzie oderwany od realnych potrzeb.
Poniżej znajdziesz zweryfikowaną listę 4–6 sprawdzonych wzorców / szablonów WOPFU, które — według ostatnich informacji — odpowiadają aktualnym wymogom prawnym i praktycznym.
✅ Zaktualizowane wzory WOPFU rekomendowane do użycia
| # | Nazwa / źródło / wydawca | Dlaczego warto / co zawiera |
|---|---|---|
| 1 | „Arkusz WOPFU – wzór ogólny” – przykład z serwisu informacyjnego o edukacji specjalnej | Zawiera wszystkie kluczowe elementy wymagane prawnie: mocne strony ucznia, potrzeby, wsparcie, bariery, rekomendacje. Idealny jako szablon bazowy. Centrum Nauczania Domowego+2dostepnaszkola.info+2 |
| 2 | „Arkusz WOPFU – przykład (pdf)” ze strony edukacyjnej (wzór wideo/ARKUSZ PDF)** – przykład od praktyka** | Dobry wzór do druku/kompletnego wypełnienia bez edycji — zawiera czytelne rubryki i pola na dane ucznia. Pedagogika Specjalna+1 |
| 3 | WOPFU + IPET – przewodnik 2025 — artykuł wraz z przykładowym schematem (serwis „Specjalni.pl”) | Artykuł wyjaśnia zasady i warunki sporządzenia WOPFU według obowiązujących przepisów (rok 2025), co daje jego aktualność. specjalni.pl+1 |
| 4 | WOPFU – zestaw dla ucznia ze SPE / niepełnosprawnością — poradnik i szablon w serwisie edukacyjnym | Ujęcie szerokie: ocena funkcjonowania, potrzeby, wsparcie, miejsce na rekomendacje — przydatny, jeśli chcesz mieć wzór uniwersalny. Instytut Rozwoju Edukacji+1 |
✅ Dlaczego te wzory są „zalecane” (zgodne z prawem i praktyką)
- Dokument Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. nadal stanowi podstawę prawną dla WOPFU — a powyższe wzory odnoszą się do jego wymogów: opis mocnych stron, potrzeb, zakresu wsparcia, diagnozy i rekomendacji. Portal Oświatowy+2Pedagog Online+2
- Zgodnie z praktyką i instrukcjami dołączonymi do wzorów — WOPFU musi być sporządzona nie później niż 30 dni od dostarczenia orzeczenia lub rozpoczęcia nauki przez ucznia, a potem aktualizowana minimum 2 razy w roku. Instytut Rozwoju Edukacji+2Studia Online+2
- Dokument musi być przygotowany przez zespół specjalistów (pedagog, psycholog, terapeuci, wychowawca, współpraca z rodzicem) — i wzory wielospecjalistyczne zakładają udział wielu osób. WSB-NLU+2Pedagog Online+2
- WOPFU powinna zawierać: mocne strony i predyspozycje ucznia, trudności, potrzeby edukacyjne i rozwojowe, proponowaną formę wsparcia — wszystkie te elementy są obecne w powyższych wzorach. Kancelaria Beaty Patolety+2amamprawo.pl+2
Poniżej przedstawiam gotowy, autorski, profesjonalny wzór WOPFU specjalnie od autyzmwszkole.com – możesz go dać jako „Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia z ASD – wersja 2025/26” do kopiowania, drukowania i adaptacji.
Ten WOPFU wzoruje się na aktualnych wymaganiach z rozporządzenia MEN/MEiN (mocne strony, potrzeby, bariery, formy wsparcia, wnioski do IPET, wielospecjalistyczny charakter) + na współczesnych ujęciach funkcjonowania ucznia z ASD (obszary: komunikacja, poznanie, sensoryka, emocje, relacje, samoobsługa, funkcjonowanie w roli ucznia).
Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU)
uczeń ze spektrum autyzmu – wzór autyzmwszkole.com (2025/26)
I. Dane identyfikacyjne ucznia
… Imię i nazwisko ucznia:
… Data urodzenia:
… Klasa / etap edukacyjny:
… Szkoła / placówka:
… Rok szkolny / okres, którego dotyczy ocena:
II. Podstawa orzeczenia
… Rodzaj orzeczenia (nr, data wydania, organ orzekający):
… Rozpoznanie (np. spektrum autyzmu, Zespół Aspergera, ASD + NI, inne):
… Kluczowe zalecenia z orzeczenia (w punktach – skrót):
III. Zespół dokonujący WOPFU
… Imię i nazwisko / funkcja / podpis:
… Wychowawca klasy:
… Pedagog specjalny:
… Psycholog szkolny:
… Logopeda / terapeuta mowy:
… Terapeuta pedagogiczny:
… Inni nauczyciele prowadzący (np. WF, język obcy, przedmiot wiodący):
Data posiedzenia zespołu:
Miejsce sporządzenia WOPFU:
IV. Źródła danych
… Analiza orzeczenia i dokumentacji z poradni / lekarzy
… Obserwacje nauczycieli na lekcjach (wskazać przedmioty / sytuacje)
… Obserwacje w sytuacjach pozalekcyjnych (przerwy, świetlica, wyjścia)
… Wyniki diagnoz specjalistycznych (terapia pedagogiczna, logopedia, SI itp.)
… Informacje od rodziców / opiekunów
… Rozmowa / wywiad z uczniem (jeśli możliwe)
V. Mini–checklista „Czy mamy wystarczające dane?”
… Mamy aktualne orzeczenie i jego analizę.
… Mamy obserwacje z różnych sytuacji (lekcja, przerwa, świetlica).
… Mamy informacje od min. 2–3 specjalistów pracujących z uczniem.
… Mamy perspektywę rodzica.
… Wiemy, jakie działania już były podejmowane i co z nich wynikło.
VI. Opis funkcjonowania ucznia w kluczowych obszarach
Uwaga: opisujemy konkretne zachowania, mocne strony, bariery oraz warunki, w których uczeń funkcjonuje lepiej. Unikamy etykiet („leniwy”, „niegrzeczny”).
1. Funkcjonowanie poznawcze (uczenie się, uwaga, pamięć, rozumienie poleceń)
… Mocne strony (co uczeń potrafi, na czym można budować):
… Trudności / bariery (np. tempo pracy, rozumienie złożonych poleceń):
… Co pomaga (warunki, strategie, narzędzia):
… Przykładowe wskaźniki funkcjonowania (SMART – do IPET):
2. Komunikacja i język
… Sposób porozumiewania się (mowa werbalna, AAC, gest, piktogramy, urządzenia):
… Mocne strony (np. rozumienie prostych poleceń, chęć kontaktu z wybraną osobą):
… Trudności (np. inicjowanie rozmowy, zadawanie pytań, odpowiadanie, echolalie):
… Co pomaga (wizualizacje, scenariusze rozmowy, „karty komunikatów”):
… Przykładowe wskaźniki funkcjonowania (SMART – do IPET):
3. Funkcjonowanie emocjonalno–społeczne
… Rozpoznawanie i nazywanie emocji (u siebie, u innych):
… Regulacja emocji (reakcje na zmianę, porażkę, frustrację, hałas):
… Zachowania w sytuacji stresu (wycofanie, krzyk, agresja, autoagresja, zamrożenie):
… Relacje z rówieśnikami (szukanie kontaktu, akceptowanie zasad zabawy, konflikty):
… Mocne strony (np. empatia wobec zwierząt, chęć pomocy młodszym):
… Co pomaga (kącik wyciszenia, rutyny, karty emocji, skale emocji):
… Przykładowe wskaźniki funkcjonowania (SMART – do IPET):
4. Funkcjonowanie sensoryczne i motoryczne
… Nadwrażliwości / podwrażliwości (dźwięk, światło, dotyk, ruch, zapach, smak):
… Reakcje na bodźce (wycofanie, unikanie, szukanie mocnych bodźców):
… Motoryka duża (koordynacja, równowaga, udział w WF):
… Motoryka mała (chwyt pisarski, manipulacja przedmiotami, tempo pisania):
… Mocne strony (np. sprawność fizyczna, lubiane aktywności ruchowe):
… Co pomaga (przerwy sensoryczne, obciążenie głębokie, słuchawki wygłuszające):
… Przykładowe wskaźniki funkcjonowania (SMART – do IPET):
5. Samoobsługa i funkcjonowanie w środowisku szkolnym
… Jedzenie, picie, higiena, korzystanie z toalety, przebieranie się na WF:
… Poruszanie się po szkole (orientacja przestrzenna, stosowanie się do zasad):
… Organizacja własnych rzeczy (plecak, przybory, zeszyty):
… Mocne strony (np. samodzielność w wybranych czynnościach):
… Trudności (np. potrzeba stałej pomocy przy toalecie, zapominanie przyborów):
… Co pomaga (plany krok po kroku, check–listy, piktogramy):
… Przykładowe wskaźniki funkcjonowania (SMART – do IPET):
6. Funkcjonowanie w roli ucznia
… Zrozumienie roli „uczeń – nauczyciel” (np. czekanie na swoją kolej, wykonywanie poleceń):
… Udział w lekcji (praca indywidualna, w parach, w grupie):
… Reagowanie na zmiany planu zajęć, zastępstwa, wyjścia:
… Motywacja do nauki (co go interesuje, co go zniechęca):
… Mocne strony (obszary szczególnych zainteresowań, pasje: np. liczby, mapy, pociągi):
… Co pomaga (kontrakty, nagrody, system żetonowy, jasna struktura lekcji):
… Przykładowe wskaźniki funkcjonowania (SMART – do IPET):
VII. Szczególne uzdolnienia i zainteresowania ucznia
… Obszary ponadprzeciętnych umiejętności (np. pamięć wzrokowa, zdolności matematyczne, talent plastyczny, zainteresowania techniczne):
… Jak można wykorzystać je w pracy dydaktycznej i terapeutycznej (np. wprowadzanie zainteresowań do treści zadań, projektów):
VIII. Dotychczasowe formy pomocy i ich efekty
Wpisujemy, co już było robione i jakie są efekty, zamiast zaczynać „od zera”.
… Zajęcia rewalidacyjne (rodzaj, częstotliwość, opis efektów):
… Terapia pedagogiczna:
… Zajęcia logopedyczne / terapia mowy:
… Zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno–społeczne / TUS:
… Inne formy wsparcia (np. terapia SI, konsultacje psychologiczne):
Krótka ocena skuteczności:
… Co działa dobrze (utrzymać / wzmocnić):
… Co wymaga zmiany (zmienić formę / częstotliwość / metody):
IX. Podsumowanie potrzeb edukacyjnych i rozwojowych ucznia
Ten fragment jest pomostem między WOPFU a IPET. Formułujemy konkretne potrzeby, a nie same diagnozy.
… Potrzebuje jasnej, wizualnej struktury dnia (plan dnia, harmonogram lekcji).
… Potrzebuje dostosowanego sposobu komunikacji (np. PECS, tablice wyboru, proste zdania).
… Potrzebuje systemu wsparcia w regulacji emocji (skale emocji, kącik wyciszenia, przerwy sensoryczne).
… Potrzebuje zadań podzielonych na mniejsze kroki i wydłużonego czasu pracy.
… Potrzebuje wsparcia w kontaktach z rówieśnikami (scenki, TUS, bezpieczny dorosły–pośrednik).
… Potrzebuje jasnych reguł klasy i przewidywalnych rytuałów (wejście, przerwa, zakończenie lekcji).
(Możesz dopisać własne potrzeby, zgodne z opisem z obszarów VI).
X. Wnioski i rekomendacje do IPET
Tu wpisujemy konkretne działania, które powinny znaleźć się w IPET – cele, formy pomocy, dostosowania.
… Zaleca się włączenie następujących form pomocy psychologiczno–pedagogicznej:
– zajęcia rewalidacyjne w wymiarze … godz. tygodniowo,
– zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno–społeczne / TUS,
– terapia pedagogiczna,
– terapia logopedyczna / komunikacyjna,
– inne: …
… Zaleca się następujące dostosowania na lekcjach:
– uproszczone i wizualnie wspierane instrukcje,
– możliwość pracy w cichym miejscu / przy mniejszej liczbie bodźców,
– przerwy sensoryczne w trakcie dłuższych zadań,
– zmniejszona liczba zadań przy zachowaniu tego samego zakresu treści,
– dostosowane formy sprawdzania wiedzy (np. odpowiedź ustna, wybór odpowiedzi, test obrazkowy),
– wykorzystanie zainteresowań ucznia w motywowaniu do pracy.
… Zaleca się:
– ścisłą współpracę z rodzicem / opiekunem (np. zeszyt kontaktu, regularne konsultacje),
– włączenie ucznia – na miarę możliwości – w rozmowę o jego celach i strategiach radzenia sobie.
XI. Planowana ewaluacja WOPFU
… Termin kolejnej wielospecjalistycznej oceny (data):
… Sytuacje wymagające wcześniejszej aktualizacji WOPFU (np. zmiana diagnozy, wyraźna zmiana funkcjonowania, zmiana szkoły):
XII. Podpisy członków zespołu
… Data sporządzenia WOPFU:
… Podpis wychowawcy:
… Podpis pedagoga specjalnego:
… Podpis psychologa szkolnego:
… Podpis logopedy / terapeuty mowy:
… Podpis terapeuty pedagogicznego:
… Podpis innych nauczycieli / specjalistów (wymienić z imienia i nazwiska):
Miejsce na adnotacje dyrektora (opcjonalnie):
…………………………………………………………….
👇 Przeczytaj:
WOPFU – Wersja Tabelaryczna
I. Dane ucznia
| Pole | Wpisz dane |
|---|---|
| Imię i nazwisko ucznia | |
| Data urodzenia | |
| Klasa / etap edukacyjny | |
| Rok szkolny | |
| Szkoła / placówka |
II. Podstawa orzeczenia
| Pole | Wpisz dane |
|---|---|
| Numer i data orzeczenia | |
| Organ wydający | |
| Rozpoznanie (ASD, Asperger, ASD+NI itd.) | |
| Kluczowe zalecenia z orzeczenia |
III. Zespół dokonujący WOPFU
| Imię i nazwisko | Funkcja / specjalizacja | Podpis |
|---|---|---|
| Wychowawca | ||
| Pedagog specjalny | ||
| Psycholog | ||
| Logopeda / terapeuta mowy | ||
| Terapeuta pedagogiczny | ||
| Nauczyciel przedmiotu (jaki?) | ||
| Inny specjalista |
Data posiedzenia zespołu:
Miejsce sporządzenia dokumentu:
IV. Źródła danych
| Źródło | Tak / nie / uwagi |
|---|---|
| Analiza orzeczenia | |
| Obserwacje z lekcji | |
| Obserwacje z przerw / świetlicy | |
| Wyniki diagnoz specjalistów | |
| Informacje od rodziców | |
| Rozmowa / wywiad z uczniem |
Mini-checklista
| Pytanie kontrolne | Tak / Nie |
|---|---|
| … Mamy aktualne orzeczenie i jego analizę. | |
| … Mamy obserwacje z różnych sytuacji. | |
| … Mamy dane od min. 2–3 specjalistów. | |
| … Mamy perspektywę rodzica. | |
| … Znamy efekty dotychczasowych działań. |
V. Opis funkcjonowania ucznia – Obszary
Każdy obszar w formie tabeli: mocne strony → trudności → co pomaga → wskaźniki (SMART).
1. Funkcjonowanie poznawcze
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Mocne strony | |
| Trudności / bariery | |
| Co pomaga | |
| Wskaźniki funkcjonowania (SMART) |
2. Komunikacja i język
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Sposób komunikacji | |
| Mocne strony | |
| Trudności | |
| Co pomaga | |
| Wskaźniki (SMART) |
3. Emocje i funkcjonowanie społeczne
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Rozpoznawanie i nazywanie emocji | |
| Regulacja emocji | |
| Zachowania w stresie | |
| Relacje z rówieśnikami | |
| Mocne strony | |
| Co pomaga | |
| Wskaźniki (SMART) |
4. Funkcjonowanie sensoryczne i motoryczne
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Nadwrażliwości / podwrażliwości | |
| Reakcje na bodźce | |
| Motoryka duża | |
| Motoryka mała | |
| Mocne strony | |
| Co pomaga | |
| Wskaźniki (SMART) |
5. Samoobsługa i niezależność
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Jedzenie / higiena | |
| Toaleta / przebieranie się | |
| Organizacja przyborów | |
| Mocne strony | |
| Trudności | |
| Co pomaga | |
| Wskaźniki (SMART) |
6. Funkcjonowanie w roli ucznia
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Udział w lekcji | |
| Reakcja na zmiany | |
| Motywacja | |
| Mocne strony | |
| Co pomaga | |
| Wskaźniki (SMART) |
VI. Zainteresowania i mocne strony ucznia
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Zainteresowania specjalne / pasje | |
| Szczególne uzdolnienia | |
| Jak je wykorzystać w edukacji? |
VII. Dotychczasowe formy pomocy i ich efekty
| Forma pomocy | Częstotliwość | Efekty / wnioski |
|---|---|---|
| Terapia pedagogiczna | ||
| Logopedia / terapia mowy | ||
| Zajęcia rewalidacyjne | ||
| TUS / kompetencje społeczne | ||
| Terapia SI | ||
| Inne |
VIII. Podsumowanie potrzeb ucznia
| Obszar | Konkretne potrzeby |
|---|---|
| Struktura dnia | |
| Komunikacja | |
| Regulacja emocji | |
| Warunki sensoryczne | |
| Praca dydaktyczna | |
| Relacje społeczne |
IX. Wnioski i rekomendacje do IPET
| Wniosek / rekomendacja | Opis |
|---|---|
| Proponowane formy pomocy | |
| Proponowane dostosowania | |
| Priorytetowe cele | |
| Wskazówki dla nauczycieli | |
| Sposoby współpracy z rodzicem |
X. Plan ewaluacji
| Element | Opis / data |
|---|---|
| Termin kolejnej WOPFU | |
| Sytuacje wymagające wcześniejszej aktualizacji |
XI. Podpisy zespołu
| Imię i nazwisko | Funkcja | Podpis |
|---|---|---|
👇 Przeczytaj:
Poniżej znajduje się wersja uproszczona WOPFU dla PRZEDSZKOLA — idealna dla dzieci w wieku 3–6 lat, z krótszymi tabelami, prostszymi obszarami i większym naciskiem na obserwację, komunikację, zabawę, samoobsługę i sensorykę.
WOPFU – Wersja uproszczona
szablon dla dzieci w wieku 3–6 lat
I. Dane dziecka
| Pole | Dane |
|---|---|
| Imię i nazwisko dziecka | |
| Data urodzenia | |
| Grupa przedszkolna | |
| Rok szkolny | |
| Placówka |
II. Podstawa orzeczenia
| Pole | Dane |
|---|---|
| Numer i data orzeczenia | |
| Rozpoznanie (np. ASD, ASD + NI) | |
| Kluczowe zalecenia do pracy |
III. Zespół sporządzający WOPFU
| Imię i nazwisko | Funkcja | Podpis |
|---|---|---|
| Nauczyciel prowadzący | ||
| Pedagog specjalny | ||
| Psycholog | ||
| Logopeda | ||
| Terapeuta SI (jeśli dotyczy) |
Data posiedzenia:
Miejsce:
IV. Źródła informacji
| Źródło | Tak / Nie |
|---|---|
| Orzeczenie / dokumentacja | |
| Obserwacje swobodne | |
| Obserwacje podczas zabawy | |
| Informacje od rodziców | |
| Konsultacje specjalistów |
V. Funkcjonowanie dziecka – obszary przedszkolne
Krótkie, opisowe informacje: co potrafi, jakie ma trudności, co pomaga.
1. Zabawa i aktywność własna
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Mocne strony | |
| Jak się bawi? (sam, obok, wspólnie?) | |
| Trudności | |
| Co pomaga |
2. Komunikacja i reagowanie na dorosłych
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Sposób komunikacji (mowa, gest, AAC) | |
| Reakcja na imię | |
| Rozumienie poleceń | |
| Mocne strony | |
| Trudności | |
| Co pomaga |
3. Relacje i funkcjonowanie społeczne
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Kontakt z dziećmi | |
| Kontakt z dorosłymi | |
| Umiejętności wspólnej zabawie | |
| Regulacja emocji | |
| Trudności | |
| Co pomaga |
4. Funkcjonowanie sensoryczne
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Reakcja na dźwięki | |
| Reakcja na dotyk / ubrania | |
| Reakcja na ruch (podwrażliwość / nadwrażliwość) | |
| Preferencje sensoryczne (co lubi?) | |
| Co pomaga |
5. Motoryka i rozwój ruchowy
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Motoryka duża (ruch, równowaga) | |
| Motoryka mała (chwyt, manipulacja) | |
| Trudności | |
| Co pomaga |
6. Samoobsługa w przedszkolu
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Jedzenie (samodzielność, preferencje) | |
| Toaleta | |
| Ubieranie / rozbieranie | |
| Sprzątanie po sobie | |
| Co pomaga |
VI. Mocne strony i zainteresowania dziecka
| Obszar | Opis |
|---|---|
| Zainteresowania (np. klocki, ruch, książki) | |
| Co dziecko robi najchętniej | |
| Mocne strony rozwojowe |
VII. Dotychczasowe działania i efekty
| Działanie | Częstotliwość | Efekt |
|---|---|---|
| Zajęcia terapeutyczne | ||
| Terapia SI | ||
| Logopedia | ||
| Indywidualne strategie wspierające |
VIII. Najważniejsze potrzeby dziecka (zwięzłe podsumowanie)
| Potrzeba | Opis |
|---|---|
| Struktura i przewidywalność | |
| Wsparcie komunikacyjne | |
| Wsparcie sensoryczne | |
| Wsparcie emocjonalne | |
| Wsparcie w relacjach | |
| Indywidualizacja działań |
IX. Wnioski do IPET
| Obszar | Rekomendacja |
|---|---|
| Komunikacja | |
| Emocje i zachowanie | |
| Sensoryka | |
| Samoobsługa | |
| Współpraca z rodzicem | |
| Dostosowania w przedszkolu |
X. Podpisy członków zespołu
| Imię i nazwisko | Funkcja | Podpis |
|---|---|---|
👇 Przeczytaj:
Jak często aktualizować WOPFU i co z archiwizacją?
Zgodnie z przepisami i komentarzami eksperckimi:
- zespół dokonuje okresowej, wielospecjalistycznej oceny minimum 2 razy w roku szkolnym,
- dodatkowa aktualizacja jest wskazana, gdy:
– uczeń zmienia etap edukacyjny/szkołę,
– pojawia się nowe orzeczenie lub istotna diagnoza,
– następuje wyraźna zmiana funkcjonowania (pogorszenie lub znacząca poprawa). Portal Oświatowy+2Pedagog Online+2
WOPFU powinna być przechowywana w dokumentacji szkolnej wraz z IPET oraz protokołami spotkań zespołu – tak, by w razie kontroli można było pokazać ciągłość pracy z uczniem.
Najczęstsze błędy w WOPFU (i jak ich uniknąć)
Na podstawie analiz praktyki szkolnej i poradników dla nauczycieli można wskazać kilka powtarzających się błędów: Edumaster+2auxilia-oswiata.pl+2
- Ogólniki zamiast konkretów
– „duże trudności w nauce”, „słaba koncentracja” → brak wskaźników. - Język oceniający ucznia, zamiast opisu sytuacji
– „uczeń leniwy/niezmotywowany” zamiast: „uczeń rozpoczyna pracę tylko po zachęcie dorosłego; motywują go zadania o wyraźnym początku i końcu”. - Brak mocnych stron
– WOPFU koncentruje się wyłącznie na deficytach, co utrudnia budowanie sensownych celów. - Kopiuj–wklej z poprzednich lat
– treść nie odzwierciedla aktualnego funkcjonowania ucznia. - Brak odniesienia do efektów dotychczasowej pomocy
– nie wiadomo, co działa, a co wymaga zmiany. - Brak realnych wniosków do IPET
– WOPFU kończy się pustym zdaniem: „Wnioski omówiono w zespole”, bez wskazania konkretnych rozwiązań.
Checklista dla zespołu – „Czy nasza WOPFU jest dobra?”
Przed podpisaniem dokumentu odpowiedz TAK/NIE na poniższe pytania:
- Czy opis funkcjonowania obejmuje kluczowe obszary (poznawczy, komunikacja, emocje, relacje, motoryka/sensoryka, samoobsługa, funkcjonowanie w roli ucznia)?
- Czy przy każdym obszarze wskazaliśmy mocne strony oraz bariery?
- Czy wskaźniki są konkretne i mierzalne, a nie ogólnikowe?
- Czy opisaliśmy dotychczasowe działania i ich efekty?
- Czy wnioski jasno mówią, jakie formy pomocy i dostosowania są potrzebne?
- Czy język dokumentu jest neutralny, rzeczowy, pozbawiony etykiet typu „leniwa”, „niegrzeczny”?
- Czy rodzic/opiekun został zaproszony do współpracy (omówienie, możliwość wniesienia uwag)?
- Czy WOPFU jest spójna z orzeczeniem i inną dokumentacją ucznia?
- Czy dokument zawiera datę, skład zespołu, podpisy?
- Czy na podstawie tej WOPFU da się napisać sensowny IPET – bez zgadywania?
Jeśli na większość pytań odpowiadasz „tak” – Twoja WOPFU jest solidną podstawą do dalszej pracy.
📌Powiązane
- IPET i WOPFU dla ucznia ze spektrum autyzmu – przewodnik i przykład
- Przykłady, szablony i wzory: Rubryka WOPFU • Karta IPET • Karta ewaluacji • Protokół zespołu • Matryca celów i wskaźników
- Różnice WOPFU vs IPET – kompletny przewodnik
Podsumowanie i co dalej?
„Jak przygotować WOPFU krok po kroku?” – najkrótsza odpowiedź brzmi:
Zbieraj dane → opisuj konkrety → formułuj wskaźniki → wyciągaj wnioski do IPET.
Dobra WOPFU:
- porządkuje informacje o uczniu,
- pokazuje, co już działa,
- wskazuje kierunek pracy dla całego zespołu,
- jest czytelna dla rodzica, dyrektora i organu prowadzącego.
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć.
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych, scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
