Kompletny i aktualny przewodnik dla szkół
HUB: IPET + WOPFU dla ucznia ze spektrum autyzmu – kompletny przewodnik
IPET (Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny) to dziś narzędzie strategiczne, a nie formalny załącznik. Dobrze przygotowany IPET porządkuje wsparcie, integruje działania specjalistów i nauczycieli oraz realnie wpływa na funkcjonowanie ucznia w szkole. Ten artykuł to praktyczny przewodnik wdrożeniowy – z przykładami IPET dla różnych profili uczniów, matrycami celów, checklistami i gotowymi rozwiązaniami do zastosowania „od jutra”.
Czym jest IPET w praktyce szkolnej?
IPET to dokument roboczy zespołu nauczycieli i specjalistów, który:
- wynika bezpośrednio z WOPFU (Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia),
- przekłada potrzeby ucznia na konkretne cele, metody i formy wsparcia,
- jest elastyczny i aktualizowany w trakcie roku szkolnego,
- obejmuje edukację, terapię, funkcjonowanie społeczne i emocjonalne.
Zasada kluczowa: IPET opisuje to, co robimy i po co, a nie „co uczeń ma”.
IPET a WOPFU – jak to połączyć logicznie?
WOPFU = diagnoza funkcjonalna
IPET = plan działania
Każdy element IPET powinien mieć swoje źródło w WOPFU:
- trudność → cel,
- potrzeba → forma wsparcia,
- potencjał → strategia rozwojowa,
- ryzyko → działania profilaktyczne.
Profile uczniów – gotowe przykłady IPET
🧩 1. Uczeń z ASD – trudności w komunikacji i relacjach
Profil funkcjonowania (skrót):
- komunikacja funkcjonalna ograniczona,
- trudności w inicjowaniu kontaktu,
- zachowania trudne w sytuacjach przeciążenia.
Cele IPET (SMART):
- Uczeń zainicjuje kontakt z dorosłym/uczniem min. 2 razy dziennie (gest, słowo, AAC).
- Uczeń zastosuje jedną strategię samoregulacji w sytuacji frustracji (modelowanie + przypominanie).
Formy wsparcia:
- zajęcia rewalidacyjne (komunikacja, samoregulacja),
- wsparcie wizualne (plany, piktogramy),
- stałe procedury i rutyny.
🧠 2. Uczeń z ASD + ADHD (podwójna diagnoza)
Profil:
- impulsywność,
- trudności z koncentracją,
- szybkie przeciążenie bodźcami.
Cele IPET:
- Uczeń utrzyma uwagę na zadaniu przez 10 minut z wykorzystaniem przerw sensorycznych.
- Uczeń zastosuje kontrakt zachowania w 3 z 5 dni tygodnia.
Formy wsparcia:
- krótkie zadania, jasne instrukcje,
- przerwy regulacyjne,
- struktura czasu i przestrzeni.
🧩 3. Uczeń z ASD i niepełnosprawnością intelektualną
Profil:
- wolniejsze tempo uczenia się,
- potrzeba powtórzeń i konkretu,
- trudności w generalizacji.
Cele IPET:
- Uczeń rozpozna i nazwie 3 emocje podstawowe w sytuacjach szkolnych.
- Uczeń wykona czynności samoobsługowe z ograniczoną pomocą.
Formy wsparcia:
- nauczanie funkcjonalne,
- metoda małych kroków,
- powtarzalność i stałość.
🗣️ 4. Uczeń z ASD i zaburzeniami mowy / afazją
Profil:
- rozumienie lepsze niż ekspresja,
- frustracja komunikacyjna,
- wycofanie lub zachowania zastępcze.
Cele IPET:
- Uczeń wyrazi potrzeby za pomocą AAC/słów w 80% sytuacji dnia.
- Uczeń uczestniczy w dialogu naprzemiennym (1–2 wymiany).
Formy wsparcia:
- AAC (PECS, tablice, aplikacje),
- współpraca z logopedą,
- modelowanie języka.
🎒 5. Uczeń z ASD wysoko funkcjonujący (Asperger)
Profil:
- dobra wiedza poznawcza,
- trudności społeczne i emocjonalne,
- sztywność myślenia.
Cele IPET:
- Uczeń rozpozna perspektywę drugiej osoby w 3 scenkach społecznych.
- Uczeń zastosuje strategię radzenia sobie z porażką podczas pracy zespołowej.
Formy wsparcia:
- TUS (Trening Umiejętności Społecznych),
- praca na scenkach i historiach społecznych,
- wsparcie emocjonalne.
👇 Przeczytaj:
Matryca celów IPET – wzór roboczy
| Obszar | Trudność | Cel SMART | Metody | Odpowiedzialni |
|---|---|---|---|---|
| Komunikacja | Brak inicjacji | Inicjuje kontakt 2x dziennie | AAC, modelowanie | pedagog, nauczyciel |
| Emocje | Frustracja | Stosuje strategię wyciszenia | oddech, karta | pedagog |
| Edukacja | Koncentracja | Pracuje 10 min | przerwy | nauczyciel |
Checklisty IPET – czy dokument jest dobrze przygotowany?
✔ Czy cele wynikają z WOPFU?
✔ Czy cele są mierzalne i obserwowalne?
✔ Czy jasno wskazano kto i jak realizuje wsparcie?
✔ Czy IPET uwzględnia mocne strony ucznia?
✔ Czy zaplanowano ewaluację i modyfikację?
Najczęstsze błędy w IPET (i jak ich uniknąć)
❌ Cele niemierzalne („poprawi funkcjonowanie”)
❌ Opis ucznia zamiast planu działań
❌ Brak spójności z WOPFU
❌ IPET „do szafy”, nie do pracy
✅ Rozwiązanie: IPET jako żywy dokument zespołu.
IPET w praktyce szkoły – rekomendacje systemowe
- wspólne tworzenie IPET (nauczyciele + specjaliści),
- jeden koordynator IPET,
- regularne krótkie ewaluacje (co 2–3 miesiące),
- spójność z oceną opisową i planowaniem pracy klasy.
Dla kogo jest ten przewodnik?
- nauczycieli i wychowawców,
- pedagogów specjalnych,
- terapeutów,
- dyrektorów i zespołów pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
📌 Podsumowanie
Dobry IPET to mapa wsparcia, nie obowiązek formalny. Gdy jest oparty na WOPFU, realnych celach i współpracy zespołu – działa. Ten HUB na autyzmwszkole.com ma być miejscem, gdzie znajdziesz konkret, strukturę i gotowe rozwiązania.
👇 Przeczytaj:
🔎 Profile uczniów – przykładowe IPET z WOPFU (studia przypadków) (otwarte artykuły)
Poniższe artykuły prezentują konkretne profile funkcjonowania uczniów oraz praktyczne przykłady IPET opracowanych na podstawie WOPFU. To materiały szczególnie pomocne przy planowaniu wsparcia „krok po kroku” – od diagnozy funkcjonalnej do celów i działań.
👧 Uczennica z zespołem Aspergera – profil cichej, wycofanej dziewczynki
👉 IPET z WOPFU dla uczennicy z zespołem Aspergera – przykład dla cichej, wycofanej dziewczynki
https://autyzmwszkole.com/ipet-z-wopfu-dla-uczennicy-z-zespolem-aspergera-przyklad/
Zakres:
- trudności w relacjach rówieśniczych,
- maskowanie objawów, wycofanie społeczne,
- cele IPET w obszarze emocji, komunikacji i poczucia bezpieczeństwa.
🤸 Uczeń z ASD i trudnościami motorycznymi
👉 Jak stworzyć IPET z WOPFU dla ucznia z ASD i trudnościami motorycznymi?
https://autyzmwszkole.com/ipet-z-wopfu-dla-ucznia-z-asd-i-trudnosciami-motorycznymi/
Zakres:
- motoryka mała i duża w IPET,
- funkcjonowanie szkolne i samoobsługa,
- dostosowania środowiskowe i cele rewalidacyjne.
🗣️ Uczeń ze spektrum autyzmu – trudności w komunikacji
👉 Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) dla ucznia ze spektrum autyzmu – komunikacja
https://autyzmwszkole.com/indywidualny-program-edukacyjno-terapeutyczny-ipet-dla-ucznia-ze-spektrum-autyzmu-komunikacja/
Zakres:
- komunikacja funkcjonalna i pragmatyczna,
- cele IPET oparte na WOPFU,
- przykłady metod: AAC, modelowanie, rutyny językowe.
🎒 Uczeń ze spektrum autyzmu w klasie I szkoły podstawowej
👉 Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) dla ucznia ze spektrum autyzmu w klasie I – opis i przykłady
https://autyzmwszkole.com/indywidualny-program-edukacyjno-terapeutyczny-ipet-dla-ucznia-ze-spektrum-autyzmu-w-klasie-i/
Zakres:
- adaptacja szkolna i gotowość szkolna,
- cele edukacyjne i emocjonalne w klasie I,
- współpraca nauczyciela, pedagoga i rodziców.
📌 Powiązane artykuły i materiały
- 👉 IPET + WOPFU dla ucznia ze spektrum autyzmu – kompletny przewodnik – kluczowy artykuł przewodnikowy z podstawami, przykładami celów, narzędziami ewaluacji i tabelami działań. autyzmwszkole.com
- 👉 Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) – przykład dla trudności komunikacyjnych – konkretny przykład IPET z opisem celów i narzędzi pracy dla ucznia z wyzwaniami komunikacyjnymi. autyzmwszkole.com
- 👉 IPET dla ucznia z autyzmem atypowym – przykład IPET ukierunkowany na specyficzne profile funkcjonowania i wsparcia (autyzm atypowy). autyzmwszkole.com
- 👉 IPET dla ucznia – kategoria przedszkole – zestaw przykładów i materiałów do planowania IPET we wczesnych etapach edukacji. autyzmwszkole.com
🔹 Narzędzia i strategie wspierające realizację IPET
Te materiały warto cytować jako praktyczne rozszerzenia sekcji celów i metod pracy:
- 👉 Komunikacja alternatywna i wspomagająca (AAC) w szkole – narzędzia i strategie wspierające komunikację uczniów o ograniczonej werbalizacji. autyzmwszkole.com
- 👉 Mini przewodnik: Nauka rozwiązywania konfliktów w klasie – strategie socjalne i pracy w relacjach rówieśniczych. autyzmwszkole.com
- 👉 Jak uczyć ucznia ze spektrum autyzmu – przewodnik dydaktyczny dla nauczycieli – praktyka dydaktyczna w ujęciu ogólnym, bardzo przydatna do formułowania celów IPET. autyzmwszkole.com
🧩 Profile uczniów – studia przypadków (IPET + WOPFU) Dostęp Premium:
👇 Subskrybuj:
1️⃣ Cicha, wycofana uczennica z Zespołem Aspergera
Profil ucznia „bez problemów”, ale z wysokim ryzykiem trudności emocjonalnych i lękowych
2️⃣ Uczeń z Zespołem Aspergera z trudnościami uwagi i impulsywnością
Wtrącanie się do rozmów, niecierpliwość, trudności z czekaniem na swoją kolej – profil regulacyjny, nie wychowawczy
3️⃣ Uczeń wczesnoszkolny (klasa I–III) z autyzmem i trudnościami komunikacyjnymi
Ograniczona komunikacja funkcjonalna jako główne źródło frustracji i zachowań trudnych
Subskrybuj, aby uzyskać dostęp
Możesz przeczytać więcej tych treści, zapisując się już dziś.
👇 Więcej subskrybowanych treści szukaj (m.in) w zakładkach:
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć.
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych, scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
