Aby zrozumieć, w jaki sposób deficyty w zakresie przetwarzania sensorycznego zaburzają funkcjonowanie dziecka, należy sobie uświadomić, w jaki sposób poszczególne zmysły warunkują rozwój różnych umiejętności i na jakie sfery funkcjonowania dziecka wpływają
„Zmysł dotyku dostarcza informacji niezbędnych do nabycia takich umiejętności, jak:
- percepcja dotykowa,
- świadomość ciała,
- planowanie ruchu (praksja),
- percepcja wzrokowa,
- umiejętności szkolne,
- stabilność emocjonalna,
- funkcjonowanie społeczne.
Narząd przedsionkowy wpływa na:
- bezpieczeństwo grawitacyjne,
- napięcie mięśniowe,
- koordynację ruchową,
- przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne,
- przetwarzanie słuchowo-językowe, planowanie ruchu,
- bezpieczeństwo emocjonalne,
- funkcjonowanie społeczne.
Zmysł propriocepcji wpływa na:
- świadomość ciała,
- postawę ciała,
- kontrolę płynności ruchu,
- stopniowanie ruchów,
- bezpieczeństwo emocjonalne,
- funkcjonowanie społeczne.
Niektóre dzieci mogą nadmiernie reagować na określone bodźce sensoryczne, czyli prezentować tzw. nadwrażliwość sensoryczną, powodującą nadmierne pobudzenie kory mózgowej. W rezultacie dziecko może być pobudzone, zaniepokojone, rozdrażnione, czasem agresywne.
Niektóre dzieci przejawiają obniżoną reaktywność na bodźce sensoryczne, czyli tzw. niedowrażliwość sensoryczną. Ich układ nerwowy ma trudności z rejestracją lub rozpoznawaniem docierających informacji sensorycznych.
W terapii dzieci objętych wczesnym wspomaganiem wprowadza się elementy Integracji Sensorycznej. Dla dziecka terapia ta jest zabawą.
Na początku terapii dzieci potrzebują zarówno pomocy werbalnej, jak i fizycznego wsparcia. Niezbędne jest również uświadomienie rodzicom roli oddziaływania tej terapii w rozwoju ich dzieci. Dla rodziców ważne będzie zdanie sobie sprawy z tego, że procesy integracji mają miejsce cały czas. Niezmiernie istotne jest dostrzeganie różnych sytuacji w ciągu dnia, w których dziecko doznaje zróżnicowanej stymulacji sensorycznej. Czasami odpowiednie jest wskazanie wykonywania zabaw dostarczających wielorakich doznań sensorycznych. Kiedy indziej ważne okaże się ograniczenie lub wyeliminowanie pewnych wrażeń sensorycznych. Należy również pamiętać, że dzieci różnie reagują na ten sam rodzaj bodźca czy stymulacji. Bardzo istotne jest organizowanie dziecku odpowiedniego otoczenia przez rodziców w ścisłej współpracy z terapeutą, jak również dobór odpowiednich zabaw sensomotorycznych.
Różnorodność, nowość, zmienność – to bardzo ważne czynniki pobudzające aktywność mózgu i pozwalające utrzymać go w stanie gotowości. Stąd niezmiernie ważna jest różnorodność zadań terapeutycznych we wczesnym wspomaganiu, np. czynności wykonywane w pozycji siedzącej dobrze jest przeplatać z zabawami ruchowymi (rytmicznymi , muzycznymi, plastycznymi), które pozwolą na utrzymanie kory mózgowej dziecka w stanie aktywności” (G. Stokłosa, K. Stawecka, Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka z autyzmem, s. 95).
Powiązane zakładki/tematy:
źródło: J. Kossewska: „Kompleksowe wspomaganie rozwoju uczniów z autyzmem…” IMPULS, Kraków 2009
