Kompletny, aktualny przewodnik dla nauczycieli, terapeutów, wychowawców, pedagogów specjalnych i dyrektorów.
Jeśli tworzysz lub aktualizujesz dokumentację dla ucznia ze spektrum autyzmu – jesteś w dobrym miejscu.
Ten HUB zbiera najważniejsze zasady, narzędzia i gotowe rozwiązania, które ułatwią Ci pracę od diagnozy do ewaluacji.
Co to jest IPET i WOPFU?
IPET – Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny
IPET to roczny plan pracy dostosowany do indywidualnych potrzeb ucznia z orzeczeniem o potrzebie specjalnego kształcenia. Zawiera cele, działania terapeutyczne, metody pracy, dostosowania i kryteria oceny postępów. (autyzmwszkole.com) (kliknij w link i przewijaj)
WOPFU – Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia
WOPFU to opis aktualnego funkcjonowania ucznia, który pokazuje jego mocne strony, trudności, potrzeby edukacyjne oraz obszary wymagające wsparcia i dostosowań. (autyzmwszkole.com)
WOPFU – diagnoza funkcjonalna.
IPET – plan działania oparty na tej diagnozie.
🔗 Zobacz także:
- 🔗 Jak tworzyć IPET i WOPFU dla ucznia z autyzmem? Praktyczny przewodnik dla nauczycieli i pedagogów
- 🔗 Jak stworzyć IPET z WOPFU dla ucznia z ASD i trudnościami motorycznymi
- 🔗 Przykładowy indywidualny program edukacyjno‑terapeutyczny dla ucznia ze spektrum autyzmu
Podstawy prawne (z checklistą)
IPET i WOPFU są dokumentami wynikającymi z przepisów dotyczących kształcenia specjalnego i pomocy psychologiczno-pedagogicznej. (autyzmwszkole.com)
Podstawowe regulacje
Dokumenty te związane są z:
- Rozporządzeniem MEN w sprawie kształcenia specjalnego,
- Ustawą Prawo oświatowe,
- Rozporządzeniem o pomocy psychologiczno-pedagogicznej. (autyzmwszkole.com)
Checklist: co szkoła MUSI zapewnić
✔ formalnie powołany zespół ds. IPET
✔ aktualną WOPFU min. 2× w roku
✔ IPET sporządzony do 30 dni od dostarczenia orzeczenia
✔ realizację wszystkich zaleceń z orzeczenia
✔ dokumentowanie działań specjalistycznych
✔ ewaluację i aktualizację IPET (min. semestralną)
👇 Przeczytaj:
Różnice IPET vs WOPFU
| Element | WOPFU | IPET |
|---|---|---|
| Cel | diagnoza funkcjonowania | plan pracy na rok |
| Kto tworzy | zespół ds. WOPFU | zespół ds. IPET |
| Dane | opisy, wskaźniki | cele, działania, metody |
| Kiedy | min. 2× w roku | min. 1× w roku + aktualizacje |
| Format | opis + wskaźniki | matryce → konkretne cele |
🔗 Przeczytaj pełny artykuł o różnicach:
🔗 Różnice WOPFU vs IPET – kompletny przewodnik
👇 Przeczytaj:
Jak przygotować WOPFU krok po kroku
1. Zbieranie danych
Zespół powinien zebrać:
- obserwacje w różnych sytuacjach,
- prace ucznia,
- wyniki diagnoz specjalistycznych,
- informacje od rodziców,
- głos ucznia (jeśli możliwy).
Mini-checklista
✔ min. 3 źródła danych
✔ opisy konkretne, nie interpretacje
✔ mocne strony opisane osobno
✔ trudności nazwane bez ogólników
2. Formułowanie wskaźników (SMART)
❌ Zły przykład: „Ma trudności z komunikacją.”
✅ Dobry przykład: „Uczeń reaguje na imię w 4/5 prób w ciągu 5 sekund.”
Wskaźniki muszą być mierzalne i opisowe.
3. Cele i matryce
Matryce łączą cele długoterminowe z krótkoterminowymi działaniami, metodami i kryteriami sukcesu.
🔗 Matryce celów i wskaźników – gotowe wzory:
🔗 Przykłady, szablony i wzory: Rubryka WOPFU • Karta IPET • Karta ewaluacji • Protokół zespołu • Matryca celów i wskaźników
IPET w praktyce – przykłady profili
🔗 Indywidualny Program Edukacyjno‑Terapeutyczny (IPET) dla ucznia ze spektrum autyzmu – komunikacja – przykład IPET dla trudności komunikacyjnych.
🔗 Jak stworzyć IPET z WOPFU dla ucznia z ASD i trudnościami motorycznymi – profil z motoryką w IPET.
🔗 Inne przykłady znajdziesz w tagu WOPFU/IPET na stronie. (autyzmwszkole.com)
👇 Przeczytaj:
Ewaluacja i aktualizacja
Rubryki sukcesu
Oceniamy stopień wsparcia:
1 — ciągłe wsparcie
2 — częste wsparcie
3 — sporadyczne wsparcie
4 — samodzielność
Monitorowanie postępów – karta
W karcie miesięcznej wpisujemy:
- dane z obserwacji,
- wnioski i wzmocnienia,
- proponowane dostosowania.
FAQ – najczęstsze pytania
Najczęstsze pytania nauczycieli, terapeutów, pedagogów specjalnych i rodziców
1. Czy ewaluacja IPET jest obowiązkowa?
Tak. Ewaluacja IPET jest obowiązkowym elementem realizacji programu.
Zespół ma obowiązek monitorować efekty działań i na tej podstawie:
- modyfikować cele,
- zmieniać metody,
- aktualizować IPET.
Brak ewaluacji lub zapisy ogólnikowe („cele w trakcie realizacji”) mogą zostać zakwestionowane podczas kontroli.
2. Jak często należy przeprowadzać ewaluację IPET u ucznia z ASD?
Minimalnie:
- raz na semestr,
- zawsze przed aktualizacją IPET.
W praktyce (szczególnie przy ASD) ewaluacja bywa prowadzona częściej, np.:
- po wprowadzeniu nowej metody (AAC, PECS, TUS),
- po zmianie funkcjonowania ucznia,
- po okresie nasilonych trudnych zachowań.
3. Czy ewaluacja IPET i ewaluacja WOPFU to to samo?
Nie.
- Ewaluacja WOPFU opisuje zmiany w funkcjonowaniu ucznia.
- Ewaluacja IPET ocenia skuteczność zaplanowanych działań.
👉 WOPFU odpowiada na pytanie: jak uczeń funkcjonuje?
👉 IPET odpowiada na pytanie: co robimy dalej?
To dwa różne dokumenty, które nie powinny się dublować.
4. Jak pisać ewaluację, żeby nie powielać WOPFU?
Kluczowa zasada:
- WOPFU = opis stanu
- IPET = decyzje zespołu
W ewaluacji IPET:
✔ odnosimy się do konkretnych celów,
✔ opisujemy efekt działań,
✔ zapisujemy wnioski i rekomendacje,
✖ nie przepisujemy diagnozy funkcjonowania.
5. Jakie zapisy ewaluacyjne są najbezpieczniejsze formalnie?
Najbezpieczniejsze są zapisy:
- oparte na wskaźnikach liczbowych,
- odnoszące się do poziomu wsparcia, a nie ocen,
- porównujące stan „wcześniej – teraz”.
✔ „Uczeń wykonuje zadanie przy sporadycznym wsparciu werbalnym.”
✖ „Uczeń radzi sobie dobrze.”
6. Czy w ewaluacji można napisać, że cel nie został osiągnięty?
Tak – i to jest prawidłowe.
Brak pełnej realizacji celu:
- nie jest błędem nauczyciela,
- jest informacją diagnostyczną,
- stanowi podstawę do modyfikacji IPET.
Przykład poprawnego zapisu:
Cel nie został osiągnięty w pełnym zakresie. Uczeń nadal wymaga częstego wsparcia w sytuacjach zmiany aktywności. Zespół rekomenduje kontynuację celu z modyfikacją metod.
7. Czy ewaluacja IPET musi zawierać dane liczbowe?
Nie zawsze, ale bardzo warto.
Dane liczbowe:
- zwiększają czytelność dokumentu,
- ułatwiają porównania semestralne,
- są dobrze oceniane podczas kontroli.
W ASD szczególnie sprawdzają się:
- „4/5 prób”,
- „w 3 z 5 sytuacji”,
- „przez 2 tygodnie utrzymuje umiejętność”.
8. Jak oceniać postępy ucznia niemówiącego lub nisko funkcjonującego?
Postępy oceniamy w odniesieniu do jego punktu wyjścia, a nie do norm rozwojowych.
W ewaluacji bierzemy pod uwagę m.in.:
- czas reakcji,
- liczbę prób,
- stopień podpowiedzi,
- stabilność zachowania,
- generalizację umiejętności.
To szczególnie ważne przy uczniach z ASD + NI.
9. Czy rodzic musi podpisać ewaluację IPET?
Nie ma obowiązku podpisu rodzica pod ewaluacją.
Rodzic powinien jednak:
- zostać zapoznany z wnioskami,
- mieć możliwość zadania pytań,
- otrzymać informację o planowanych zmianach.
Dobra praktyka: omówienie ewaluacji podczas spotkania zespołu.
10. Co wpisać w „wnioskach do dalszej pracy”?
Wnioski powinny odpowiadać na pytanie: co konkretnie robimy dalej?
Dobre wnioski:
✔ są krótkie,
✔ odnoszą się do danych,
✔ wskazują decyzję zespołu.
Przykłady:
- „Kontynuować cel z rozszerzeniem o nowe konteksty.”
- „Zmniejszyć poziom wsparcia fizycznego na werbalne.”
- „Wprowadzić nowe narzędzie wizualne.”
11. Czy każdy cel IPET musi być ewaluowany osobno?
Tak.
Każdy cel zapisany w IPET:
- powinien mieć odniesienie w ewaluacji,
- nawet jeśli postęp jest minimalny.
Brak ewaluacji celu = luka w dokumentacji.
12. Jak opisać regres lub pogorszenie funkcjonowania ucznia?
Spokojnie, neutralnie i faktograficznie.
Przykład:
W porównaniu do poprzedniego okresu obserwuje się zwiększoną liczbę zachowań trudnych w sytuacjach zmiany aktywności. Zespół rekomenduje zwiększenie wsparcia oraz ponowną analizę czynników sensorycznych.
Bez ocen, bez winy, bez emocji.
13. Czy ewaluacja IPET może skutkować zmianą form wsparcia?
Tak. I bardzo często tak się dzieje.
Na podstawie ewaluacji zespół może:
- zwiększyć lub zmniejszyć liczbę godzin,
- zmienić formę zajęć,
- wprowadzić nowe metody,
- zakończyć nieskuteczne działania.
14. Czy ewaluacja musi być długa?
Nie. Musi być konkretna.
Lepsze są:
- krótkie, precyzyjne akapity,
- tabele,
- rubryki,
niż długie opisy bez danych.
15. Czego nauczyciele boją się najbardziej w ewaluacji?
Najczęstsze obawy:
- „Czy to jest dobrze napisane formalnie?”
- „Czy nie będzie zarzutu, że brak postępów?”
- „Czy nie za bardzo skracam?”
Dobra ewaluacja:
✔ chroni nauczyciela,
✔ pokazuje realną pracę,
✔ opiera się na faktach, nie opiniach.
16. Czy ewaluacja IPET jest potrzebna, jeśli uczeń robi małe postępy?
Tak – szczególnie wtedy.
Małe postępy w ASD:
- są często kluczowe funkcjonalnie,
- pokazują skuteczność dobrze dobranych metod,
- uzasadniają kontynuację wsparcia.
17. Jak długo przechowuje się dokumentację ewaluacyjną?
Zgodnie z zasadami archiwizacji dokumentacji szkolnej –
ewaluacje są częścią dokumentacji IPET i podlegają tym samym zasadom przechowywania co IPET.
18. Czy ewaluacja IPET jest sprawdzana podczas kontroli?
Tak.
Podczas kontroli najczęściej sprawdzane są:
- spójność WOPFU – IPET – ewaluacja,
- konkretność zapisów,
- decyzje zespołu „co dalej”.
19. Jakie pytania najczęściej zadają rodzice?
Rodzice najczęściej pytają:
- „Czy moje dziecko robi postępy?”
- „Dlaczego cel nie został osiągnięty?”
- „Co szkoła zrobi dalej?”
- „Czy wsparcie będzie kontynuowane?”
Dobra ewaluacja ułatwia rozmowę z rodzicem.
20. Dlaczego ewaluacja IPET jest tak ważna przy ASD?
Bo w ASD:
- postępy bywają nierównomierne,
- zmiany są często subtelne,
- środowisko ma ogromny wpływ na funkcjonowanie.
Ewaluacja pozwala zatrzymać to, co działa, i zmienić to, co nie przynosi efektów.
👇 Przeczytaj:
Czy rodzic musi podpisać IPET?
Rodzic nie musi podpisać dokumentu, ale powinien być z nim zapoznany. (autyzmwszkole.com)
Jak często aktualizować IPET?
Min. raz na semestr (częściej, gdy potrzeby się zmieniają). (autyzmwszkole.com)
Czy IPET musi zawierać wszystkie przedmioty?
Tak – obejmuje edukację i terapię dostosowane do ucznia. (autyzmwszkole.com)
Do pobrania i narzędzia
Praktyczne wzory / szablony
- kompletne szablony WOPFU i IPET,
- karta ewaluacji,
- protokół zespołu,
- matryca celów i wskaźników.
🔗 Znajdziesz je w Przykłady, szablony i wzory: Rubryka WOPFU • Karta IPET…
Ewaluacja IPET i WOPFU – praktyczny przewodnik (ASD)
Z przykładami, wzorami i gotowymi sformułowaniami
Ewaluacja to najczęściej czytana i najważniejsza część dokumentacji IPET i WOPFU — zarówno dla nauczycieli i pedagogów, jak i dyrektorów placówek.
To etap, na którym oceniamy skuteczność działań, analizujemy postępy ucznia i decydujemy, co dalej.
Poniżej znajdziesz kompletny przewodnik ewaluacji z przykładami, checklistami i odniesieniami do istniejących treści na autyzmwszkole.com.
📌 Dlaczego ewaluacja jest kluczowa?
Ewaluacja to nie tylko formalność. To:
✔ narzędzie mierzenia skuteczności wsparcia,
✔ dowód na to, co realnie działa,
✔ podstawa do aktualizacji IPET i kolejnych celów,
✔ dokumentacja dla poradni, dyrektora i zespołu.
Ewaluacja łączy WOPFU (opis funkcjonowania) z IPET (planem działania), pokazując, co osiągnięto i jakie są następne kroki. (autyzmwszkole.com)
📌 Kiedy przeprowadzać ewaluację?
Zgodnie z dobrymi praktykami i przepisami:
- co najmniej raz w semestrze,
- przy aktualizacji IPET,
- po wprowadzeniu zmian w programie,
- w odpowiedzi na zmiany funkcjonowania ucznia.
🔗 Przykłady zapisów ewaluacji znajdują się w artykule:
👉 Ewaluacja IPET – gotowe przykłady dla profili uczniów: ASD, afazja, niepełnosprawność intelektualna (autyzmwszkole.com)
📌 Czego wymaga dobra ewaluacja?
Dobra ewaluacja musi być:
✔ oparta na danych (obserwacje, wskaźniki, dokumentacja),
✔ odnosić się do wcześniej zapisanych celów,
✔ opisywać konkretne zmiany i postępy,
✔ zawierać wnioski i rekomendacje.
👇 Czytaj więcej:
📌 Struktura ewaluacji – krok po kroku
🔹 1. Odniesienie do WOPFU
Ewaluację zawsze zaczynamy od przypomnienia funkcjonowania ucznia.
Możesz odwołać się do jakościowych opisów i wskaźników z WOPFU.
👉 Jeśli potrzebujesz wzorów WOPFU lub matryc wskaźników, zobacz:
Przykłady, szablony i wzory: Rubryka WOPFU • Karta IPET • Karta ewaluacji… (autyzmwszkole.com)
🔹 2. Ocena celów IPET – jak mierzyć efekty?
Najczęściej stosowany model – skala 4-stopniowa wsparcia:
| Poziom | Znaczenie |
|---|---|
| 1 | Wymaga stałego wsparcia |
| 2 | Wsparcie częste |
| 3 | Wsparcie sporadyczne |
| 4 | Samodzielne wykonanie |
To bezpieczny język opisowy, który unika ocen wartościujących. (autyzmwszkole.com)
📌 Przykłady opisów ewaluacyjnych (ASD)
Poniżej gotowe wzory zapisów, które możesz wkleić i dopasować do dokumentacji:
📍 Przykład 1 – obszar komunikacji
Obszar: komunikacja
Cel IPET: Uczeń sygnalizuje potrzeby za pomocą systemu PECS w 4/5 sytuacji.
Ewaluacja: W obserwowanych sytuacjach uczeń samodzielnie użył symboli PECS w 4 z 5 prób. W porównaniu do poprzedniego okresu wsparcie zmniejszono z częstego do sporadycznego.
Wnioski: Kontynuować PECS jako formę wskazywania potrzeb oraz wprowadzić zadania generalizujące umiejętność w nowych kontekstach. (autyzmwszkole.com)
📍 Przykład 2 – obszar samoregulacji
Obszar: samoregulacja emocjonalna
Cel IPET: Uczeń stosuje strategie wyciszania w sytuacjach przeciążenia sensorycznego.
Ewaluacja: W 3/5 sytuacji zadaniowych uczeń zastosował strategię samodzielnie po krótkiej wskazówce. W sytuacjach obciążających nadal wymaga wsparcia dorosłego.
Wnioski: Rozszerzyć trening samoregulacji o scenariusze trudniejsze środowiskowo. (autyzmwszkole.com)
📍 Przykład 3 – obszar umiejętności społecznych
Obszar: umiejętności społeczne
Cel IPET: Uczeń inicjuje interakcje z rówieśnikami w 2/10 przerw.
Ewaluacja: Zaobserwowano 2 inicjacje w porównaniu do 1 poprzednio, jednak zachowania nie są jeszcze powtarzalne.
Wnioski: Kontynuacja TUS z większym naciskiem na techniki modelowania i generalizacji zachowań. (autyzmwszkole.com)
📌 Bezpieczeństwo językowe w ewaluacji
Podczas zapisu unikaj:
❌ ocen wartościujących (np. „dobrze”, „słabo”),
❌ ogólników („uczeń robi postępy”),
❌ interpretacji bez danych.
Zamiast tego koncentruj się na:
✔ wskaźnikach liczbowych,
✔ jasnych opisach zachowań,
✔ odniesieniu do wcześniejszych danych.
🔗 Bardziej szczegółowo o tym, jak tworzyć bezpieczny język w dokumentacji, przeczytasz w:
👉 Język sprawozdania bez stygmatyzacji – gotowe sformułowania (ASD / ZA) (autyzmwszkole.com)
👇 Czytaj więcej:
📌 Jak połączyć ewaluację z innymi dokumentami?
👉 Po ewaluacji zwykle aktualizujemy:
- IPET (dodaj nowe cele lub zmodyfikuj działania),
- WOPFU (opis funkcjonowania uwzględniający zmiany),
- sprawozdania rewalidacyjne.
🔗 Przykładowe wzory sprawozdań są dostępne tutaj:
👉 Sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych (ASD / ZA) – wzór + przykładowe wypełnienie (autyzmwszkole.com)
Podobnie:
👉 Sprawozdanie z realizacji IPET/WOPFU – jak pisać wnioski (ASD/ZA) i nie dublować dokumentów (autyzmwszkole.com)
📌 Checklist – szybka ocena ewaluacyjna
✔ Czy odniesiono się do celów z IPET?
✔ Czy opisano dane obserwacyjne?
✔ Czy podano mierzalne wskaźniki?
✔ Czy podjęto decyzje zespołu?
✔ Czy wnioski wskazują, co dalej?
🔗 Pobierz szablony rubryk, matryc i kart w:
Przykłady, szablony i wzory: Rubryka WOPFU • Karta IPET… (autyzmwszkole.com)
📌 Podsumowanie
Ewaluacja IPET i WOPFU to serce pracy dokumentacyjnej z uczniem ze spektrum autyzmu.
Dobrze napisana ewaluacja:
✔ pokazuje realne zmiany w funkcjonowaniu ucznia,
✔ stanowi podstawę do aktualizacji planów,
✔ jest czytelna i bezpieczna językowo,
✔ wspiera pracę zespołu i współpracę z rodzicami.
🔗 Jeśli potrzebujesz pełnego przewodnika po IPET i WOPFU, zobacz:
👉 IPET + WOPFU dla ucznia ze spektrum autyzmu – kompletny przewodnik (autyzmwszkole.com)
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć. W tekstach oznaczonych hasztagiem #premium. (Przewijaj)
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych (eBooki i pakiety są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na stronie) scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
📌Powiązane artykuły
- Podstawy prawne IPET i WOPFU
- IPET i WOPFU – gotowe przykłady dla uczniów z ASD i Zespołem Aspergera eBook 20 zł
- Jak prawidłowo rozpocząć tworzenie IPET? Etap diagnozy i analiza potrzeb ucznia. (Zespół Aspergera)
- Przykłady, szablony i wzory: Rubryka WOPFU • Karta IPET • Karta ewaluacji • Protokół zespołu • Matryca celów i wskaźników
- WOPFU w praktyce (ASD): wskaźniki postępu i najczęstsze błędy, które psują dokumentację
- Ewaluacja IPET – gotowe przykłady dla profili uczniów: ASD, afazja, niepełnosprawność intelektualna
- IPET – przykłady dla różnych profili ucznia
- Sprawozdanie semestralne z realizacji IPET (ASD / ZA) – przykład języka i wnioski do modyfikacji
- Sprawozdanie z realizacji IPET/WOPFU – jak pisać wnioski (ASD/ZA) i nie dublować dokumentów
- IPET + WOPFU dla ucznia ze spektrum autyzmu – kompletny przewodnik
- IPET dla ucznia z autyzmem – jak stworzyć skuteczny plan wspierający edukację?
- Różnice WOPFU vs IPET – kompletny przewodnik
- Pisanie krokami: od zdania do akapitu – struktury dla ucznia ze spektrum
- Kognitywistyka w IPET: jak opisać funkcje wykonawcze i dobrać cele?
- Jak dostosować IPET do ucznia z ASD? Praktyczny przewodnik dla nauczycieli i specjalistów
- IPET z WOPFU dla uczennicy z zespołem Aspergera – przykład dla cichej, wycofanej dziewczynki
- Jak stworzyć IPET z WOPFU dla ucznia z ASD i trudnościami motorycznymi?
- Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) dla ucznia ze spektrum autyzmu – komunikacja
- Tworzenie Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych (IPET) w praktyce pedagoga specjalnego (uczeń ASD)
- Indywidualny Program Zajęć Rewalidacyjnych (IPR) dla ucznia ze spektrum autyzmu
- Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) dla ucznia ze spektrum autyzmu w klasie I: Opis i przykłady
- Jak Wielospecjalistyczna Ocena wspiera Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) dla dziecka z autyzmem
- Tworzenie Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych (IPET) w praktyce pedagoga specjalnego (uczeń ASD)
- Różnica między IPET a Planem Działań Wspierających (PDW) – co warto wiedzieć?
- Rewalidacja – jak formułować cele i wskaźniki (uczeń w spektrum autyzmu)
- Jak wspierać ucznia ze spektrum autyzmu w adaptacji do szkoły? Praktyczny poradnik dla nauczycieli
- Indywidualny Program Zajęć Rewalidacyjnych dla ucznia ze spektrum autyzmu
autyzmwszkole.com 
Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.