Jak napisać opinię o uczniu ASD?
Dlaczego ten temat jest tak ważny w 2026?
W 2026 roku szkoły są coraz częściej zobowiązane do przygotowania rzetelnej opinii o funkcjonowaniu ucznia, szczególnie na potrzeby poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Nowe przepisy i projekty MEN podkreślają, że:
- opinia musi zawierać kompleksową charakterystykę funkcjonowania ucznia,
- konieczne jest uwzględnienie mocnych stron, trudności i efektów wsparcia,
- szkoła staje się aktywnym uczestnikiem diagnozy ucznia (ePedagogika)
Dodatkowo, w 2026 r. weszło nowe rozporządzenie dotyczące opinii i orzeczeń, którego celem jest poprawa jakości diagnozy i wsparcia uczniów (Gov.pl).
👉 W praktyce:
nauczyciele szukają gotowych wzorów, bo dokumentacja musi być konkretna, zgodna z prawem i „bezpieczna językowo”.
👇 Przeczytaj również:
📄 Co to jest opinia o uczniu (i czym różni się od orzeczenia)?
✔ Opinia – zawiera:
- opis funkcjonowania ucznia
- trudności i potrzeby
- zalecenia do pracy
✔ Orzeczenie – ma charakter formalny i:
- zobowiązuje szkołę do konkretnych działań
👉 Opinia to narzędzie diagnostyczne i wspierające, a nie decyzja administracyjna (Centrum Nauczania Domowego).
Co powinna zawierać opinia o uczniu z autyzmem?
1. Dane podstawowe
- imię i nazwisko ucznia
- klasa
- rozpoznanie (np. ASD / Zespół Aspergera)
- podstawa (np. obserwacja, dokumentacja, rozmowy)
2. Funkcjonowanie ucznia
👉 zgodnie z nowym podejściem (ICF / ocena funkcjonalna)
✔ Obszary obowiązkowe:
- komunikacja (werbalna / niewerbalna)
- relacje społeczne
- funkcjonowanie emocjonalne
- funkcjonowanie poznawcze
- samodzielność
- zachowanie w klasie
- reakcje sensoryczne
📌 To podejście wynika z modelu biopsychospołecznego stosowanego w ocenie funkcjonalnej ucznia (ordoiuris.pl).
3. Mocne strony ucznia
Nowe wytyczne jasno wskazują:
👉 opinia NIE może skupiać się tylko na trudnościach
👉 musi zawierać potencjał ucznia (ePedagogika)
4. Trudności i bariery
- edukacyjne (np. koncentracja, rozumienie poleceń)
- społeczne (np. inicjowanie kontaktu)
- sensoryczne (np. hałas)
- organizacyjne (np. tempo pracy)
5. Dotychczasowe wsparcie i jego efekty
👉 bardzo ważne w 2026!
- jakie działania były stosowane
- co działało
- co NIE działało
6. Zalecenia do pracy z uczniem
Powinny być:
✔ konkretne
✔ możliwe do wdrożenia
✔ mierzalne
👇 Przeczytaj także:
📄 GOTOWY WZÓR – opinia o uczniu z autyzmem (przykład)
OPINIA O FUNKCJONOWANIU UCZNIA
Uczeń: Jan Kowalski
Klasa: III
Rozpoznanie: zaburzenia ze spektrum autyzmu
1. Funkcjonowanie ucznia
Uczeń komunikuje się głównie w sposób werbalny, jednak wypowiedzi mają charakter schematyczny. W sytuacjach trudnych korzysta z komunikacji niewerbalnej (gest, wycofanie).
W relacjach społecznych uczeń preferuje kontakt z dorosłymi, rzadko inicjuje interakcje z rówieśnikami.
Uczeń wykazuje trudności w regulacji emocji – w sytuacjach przeciążenia reaguje wycofaniem lub napięciem.
Funkcjonowanie poznawcze w normie – uczeń posiada dobrą pamięć mechaniczną i zainteresowania szczegółowe.
2. Mocne strony
- dobra pamięć wzrokowa
- zainteresowania tematyczne
- dokładność w zadaniach indywidualnych
3. Trudności
- trudności w rozumieniu poleceń złożonych
- nadwrażliwość na hałas
- trudności w pracy grupowej
4. Dotychczasowe wsparcie
Wprowadzono:
- skracanie poleceń
- wizualizację zadań
- przerwy sensoryczne
Zaobserwowano poprawę koncentracji oraz zmniejszenie napięcia.
5. Zalecenia
- stosowanie krótkich, jasnych komunikatów
- praca w małych grupach
- możliwość wycofania się z sytuacji trudnych
- wsparcie wizualne (plan dnia, instrukcje)
Data, podpis nauczyciela
📥 3 GOTOWE SZABLONY
✔ 1. WERSJA KRÓTKA (do PPP)
👉 1 strona – szybka diagnoza
OPINIA O FUNKCJONOWANIU UCZNIA (WERSJA SKRÓCONA)
Uczeń: …………………………………………
Klasa: …………………………………………
Data: …………………………………………
Uczeń posiada rozpoznanie: …………………………………………
1. Funkcjonowanie ucznia
Uczeń komunikuje się w sposób …………………………………………
W relacjach społecznych …………………………………………
W sytuacjach edukacyjnych …………………………………………
2. Mocne strony
- …………………………………………
- …………………………………………
- …………………………………………
3. Trudności
- …………………………………………
- …………………………………………
- …………………………………………
4. Wsparcie stosowane w szkole
- …………………………………………
- …………………………………………
5. Zalecenia
- …………………………………………
- …………………………………………
- …………………………………………
Podpis nauczyciela / specjalisty
✔ 2. WERSJA ROZSZERZONA (IPET / WOPFU)
👉 szczegółowa analiza funkcjonowania
OPINIA O FUNKCJONOWANIU UCZNIA (WERSJA ROZSZERZONA)
Uczeń: …………………………………………
Klasa: …………………………………………
Rozpoznanie: …………………………………………
1. Komunikacja
Uczeń komunikuje się (werbalnie / niewerbalnie):
…………………………………………
Rozumienie poleceń:
…………………………………………
2. Funkcjonowanie społeczne
Relacje z rówieśnikami:
…………………………………………
Inicjowanie kontaktu:
…………………………………………
3. Funkcjonowanie emocjonalne
Reakcje w sytuacjach trudnych:
…………………………………………
Regulacja emocji:
…………………………………………
4. Funkcjonowanie poznawcze
Poziom koncentracji:
…………………………………………
Tempo pracy:
…………………………………………
5. Funkcjonowanie sensoryczne
Reakcje na bodźce (hałas, światło, dotyk):
…………………………………………
6. Samodzielność
Organizacja pracy:
…………………………………………
Wykonywanie zadań:
…………………………………………
7. Mocne strony ucznia
- …………………………………………
- …………………………………………
- …………………………………………
8. Trudności
- …………………………………………
- …………………………………………
- …………………………………………
9. Dotychczasowe wsparcie
Stosowane strategie:
…………………………………………
Efekty:
…………………………………………
10. Zalecenia do pracy
- …………………………………………
- …………………………………………
- …………………………………………
Podpis
✔ 3. WERSJA „BEZPIECZNA JĘZYKOWO” (NA KONTROLĘ)
👉 bez ocen, tylko obserwacje
OPINIA O FUNKCJONOWANIU UCZNIA (JĘZYK OBSERWACYJNY)
Uczeń: …………………………………………
Klasa: …………………………………………
Opis funkcjonowania
Uczeń podczas zajęć:
- wykonuje zadania przy wsparciu nauczyciela
- reaguje na polecenia po ich uproszczeniu
- podejmuje aktywność w sytuacjach przewidywalnych
W sytuacjach nowych lub trudnych:
- może wycofywać się z aktywności
- potrzebuje dodatkowego czasu na reakcję
- korzysta ze wsparcia dorosłego
W relacjach społecznych:
- rzadko inicjuje kontakt
- częściej odpowiada niż rozpoczyna interakcję
Reakcje emocjonalne
- obserwuje się napięcie w sytuacjach przeciążenia
- uczeń korzysta z przerw lub wycofania
Wsparcie
Zastosowane strategie:
- skracanie komunikatów
- wsparcie wizualne
- przewidywalna struktura zajęć
Zalecenia
- stosowanie jasnych i krótkich poleceń
- wprowadzanie wizualnych instrukcji
- zapewnienie możliwości przerwy
- praca w małych grupach
Podpis
Najczęstsze błędy nauczycieli
❌ „uczeń nie chce współpracować”
✔ „uczeń unika sytuacji wymagających interakcji społecznych”
❌ „uczeń jest agresywny”
✔ „uczeń reaguje napięciem w sytuacjach przeciążenia”
👉 To kluczowe — opinia musi być obserwacyjna, nie oceniająca
Wnioski
- Opinie będą coraz ważniejsze w 2026 (PPP wymaga danych ze szkoły)
- Liczy się opis funkcjonowania, nie diagnoza medyczna
- Największy błąd: brak konkretów i brak zaleceń
- Największa wartość: gotowe zapisy do wklejenia (to „żre”)
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć. W tekstach oznaczonych hasztagiem #premium. (Kliknij w link i przewijaj)
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych (eBooki i pakiety są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na stronie) scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
