(aktualne na rok szkolny 2025/2026)
Dlaczego znajomość przepisów jest kluczowa?
Tworzenie Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET) i Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU) wymaga nie tylko wiedzy pedagogicznej, lecz także znajomości podstaw prawnych. To one określają obowiązki szkoły, nauczycieli, terapeutów i rodziców, a także zakres pomocy psychologiczno-pedagogicznej, jaki przysługuje uczniowi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Znajomość aktów prawnych to podstawa rzetelnego i zgodnego z prawem dokumentowania działań rewalidacyjnych, terapeutycznych i wychowawczych.
📜 Najważniejsze akty prawne dotyczące IPET i WOPFU
1. Ustawa Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.)
Reguluje zasady udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz organizowania kształcenia specjalnego.
🔹 Art. 127–129 – określają obowiązek opracowania IPET dla uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.
🔹 Art. 42 – odnosi się do obowiązków nauczycieli i specjalistów.
2. Rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r.
w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1578 z późn. zm.).
➡️ To właśnie ten dokument szczegółowo określa:
- kto opracowuje IPET i WOPFU,
- terminy tworzenia i aktualizacji dokumentów,
- sposób współpracy nauczycieli i specjalistów,
- obowiązek uwzględniania zaleceń z orzeczenia.
3. Rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r.
w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. 2020 poz. 1280).
➡️ Opisuje formy pomocy (m.in. zajęcia rewalidacyjne, korekcyjno-kompensacyjne, rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne) oraz sposób dokumentowania wsparcia.
4. Rozporządzenie MEN z dnia 22 lutego 2019 r.
w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów.
➡️ Reguluje m.in. ocenianie opisowe, dostosowanie wymagań edukacyjnych do możliwości ucznia oraz indywidualizację procesu nauczania.
5. Karta Nauczyciela (Dz.U. 2024 poz. 1621)
➡️ Określa zakres obowiązków nauczycieli, specjalistów oraz wymiar czasu pracy przeznaczonego na opracowanie dokumentacji i współpracę zespołów.
📘 Przeczytaj eBook:
📋 Checklista: Co szkoła musi posiadać w zakresie IPET i WOPFU?
✅ DOKUMENTACJA OBOWIĄZKOWA
| Zadanie / Dokument | Kto odpowiada | Termin | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| Otrzymanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego | Dyrektor / rodzic | przed rozpoczęciem nauki lub w trakcie roku | Art. 127 ust. 1 Prawa oświatowego |
| Zwołanie zespołu ds. IPET | Dyrektor szkoły | w ciągu 30 dni od otrzymania orzeczenia | § 6 Rozporządzenia MEN 2017 |
| Opracowanie WOPFU | Zespół nauczycieli i specjalistów | przed opracowaniem IPET | § 6 ust. 2 |
| Opracowanie IPET | Zespół nauczycieli i specjalistów | w ciągu 30 dni od otrzymania orzeczenia | § 6 ust. 3 |
| Aktualizacja IPET i WOPFU | Zespół | co najmniej dwa razy w roku | § 6 ust. 8 |
| Informowanie rodziców o postępach | Wychowawca / nauczyciel | na bieżąco | Rozporządzenie o PPP |
| Dokumentacja zajęć rewalidacyjnych | Nauczyciel/specjalista | po każdych zajęciach | Rozporządzenie o PPP |
🧭 Praktyczna wskazówka dla zespołu nauczycieli
Warto stworzyć szkolny harmonogram IPET i WOPFU, który uwzględni:
- daty opracowania i aktualizacji dokumentów,
- nazwiska członków zespołu,
- terminy spotkań z rodzicami,
- linki do wzorów dokumentów w wersji edytowalnej (np. w Word lub PDF).
💡 Zalecenie: Wprowadź jeden wspólny folder „IPET/WOPFU” w chmurze (np. Google Drive lub OneDrive), do którego dostęp mają tylko nauczyciele i specjaliści – to ułatwia współpracę i aktualizacje.
📚 Powiązane artykuły
- 🔗 Jak tworzyć IPET i WOPFU dla ucznia z autyzmem? Praktyczny przewodnik dla nauczycieli i pedagogów
- 🔗Co to jest IPET i WOPFU? Kompletny przewodnik dla nauczycieli i terapeutów
- 🔗Jak stworzyć IPET z WOPFU dla ucznia z ASD i trudnościami motorycznymi?
📘Przeczytaj również:
🧩 Szkolna checklista IPET/WOPFU
✅ Checklista IPET / WOPFU dla szkoły i zespołu nauczycieli
📌 Etap 1: Dokumenty i terminy
… Szkoła otrzymała orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
… Dyrektor zwołał zespół nauczycieli i specjalistów w ciągu 30 dni od otrzymania orzeczenia.
… Ustalono datę opracowania WOPFU (diagnoza funkcjonowania ucznia).
… Zespół opracował IPET w oparciu o WOPFU i zalecenia z orzeczenia.
… Dokument został podpisany przez wszystkich członków zespołu.
🧩 Etap 2: WOPFU – Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia
… WOPFU opracowano przed stworzeniem IPET.
… Uwzględniono mocne strony ucznia i obszary wymagające wsparcia.
… Opisano funkcjonowanie emocjonalno-społeczne, poznawcze i komunikacyjne.
… Zespół odnotował zmiany i postępy od poprzedniego roku.
… Dokument został zatwierdzony przez dyrektora szkoły.
🎯 Etap 3: IPET – Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny
… IPET zawiera cele edukacyjne, terapeutyczne i rewalidacyjne.
… Określono formy i metody pracy dostosowane do potrzeb ucznia.
… Wskazano osoby odpowiedzialne za realizację poszczególnych działań.
… Zaplanowano formy współpracy z rodzicami i specjalistami.
… Ustalono terminy ewaluacji i sposób monitorowania postępów.
🧠 Etap 4: Ewaluacja i aktualizacja
… IPET i WOPFU zostały zaktualizowane co najmniej dwa razy w roku.
… Zespół przeprowadził analizę efektywności działań.
… Uwzględniono zmiany w funkcjonowaniu ucznia i dostosowano cele.
… Poinformowano rodziców o wynikach ewaluacji.
🗂️ Etap 5: Archiwizacja i dokumentacja
… Wszystkie dokumenty znajdują się w dokumentacji szkoły (teczka ucznia).
… Zespół posiada elektroniczną kopię IPET i WOPFU (np. w chmurze).
… Każdy nauczyciel ma dostęp do aktualnej wersji programu.
… Zachowano zgodność z RODO i ochroną danych osobowych.
✍️ Podsumowanie
Jeśli w każdym punkcie możesz postawić „✅” lub „TAK”, Twoja szkoła działa zgodnie z przepisami prawa i najlepszymi praktykami w zakresie IPET i WOPFU.
Warto omawiać tę checklistę na spotkaniach zespołu nauczycieli – ułatwia współpracę, ewaluację i planowanie wsparcia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Poniżej gotowa checklista IPET/WOPFU w układzie tabelarycznym.
✅ Tabelaryczna Checklista IPET / WOPFU dla szkoły i zespołu nauczycieli
| Etap / Zadanie | Osoba odpowiedzialna | Termin | Uwagi / zaznaczenia … |
|---|---|---|---|
| Etap 1: Dokumenty i terminy | |||
| Szkoła otrzymała orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. | Dyrektor / rodzic | przed rozpoczęciem nauki | … |
| Dyrektor zwołał zespół nauczycieli i specjalistów. | Dyrektor szkoły | do 30 dni od otrzymania orzeczenia | … |
| Ustalono datę opracowania WOPFU (diagnoza funkcjonowania ucznia). | Zespół nauczycieli i specjalistów | niezwłocznie po zwołaniu zespołu | … |
| Opracowano IPET w oparciu o WOPFU i zalecenia z orzeczenia. | Zespół nauczycieli i specjalistów | do 30 dni od otrzymania orzeczenia | … |
| Dokument został podpisany przez wszystkich członków zespołu. | Dyrektor / członkowie zespołu | po opracowaniu IPET | … |
| Etap 2: WOPFU – Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia | |||
| Uwzględniono mocne strony ucznia i obszary wymagające wsparcia. | Nauczyciele / terapeuci | corocznie | … |
| Opisano funkcjonowanie emocjonalno-społeczne, poznawcze, komunikacyjne. | Zespół specjalistów | corocznie | … |
| Odnotowano zmiany i postępy od poprzedniego roku. | Wychowawca / zespół | minimum 2 razy w roku | … |
| Dokument zatwierdzony przez dyrektora szkoły. | Dyrektor szkoły | po zakończeniu WOPFU | … |
| Etap 3: IPET – Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny | |||
| IPET zawiera cele edukacyjne, terapeutyczne i rewalidacyjne. | Zespół | po opracowaniu WOPFU | … |
| Określono formy i metody pracy dostosowane do potrzeb ucznia. | Nauczyciele / terapeuci | przy opracowaniu IPET | … |
| Wskazano osoby odpowiedzialne za realizację działań. | Dyrektor / zespół | w IPET | … |
| Zaplanowano współpracę z rodzicami i specjalistami. | Zespół / wychowawca | w IPET | … |
| Ustalono terminy ewaluacji i sposoby monitorowania postępów. | Zespół | min. 2 razy w roku | … |
| Etap 4: Ewaluacja i aktualizacja | |||
| IPET i WOPFU zostały zaktualizowane co najmniej dwa razy w roku. | Zespół | I półrocze / II półrocze | … |
| Przeprowadzono analizę efektywności działań. | Zespół nauczycieli i specjalistów | po ewaluacji | … |
| Dostosowano cele i metody do zmian w funkcjonowaniu ucznia. | Zespół | po analizie postępów | … |
| Poinformowano rodziców o wynikach ewaluacji. | Wychowawca / pedagog | po każdym etapie | … |
| Etap 5: Archiwizacja i dokumentacja | |||
| Dokumenty znajdują się w teczce ucznia w sekretariacie szkoły. | Sekretariat / dyrektor | na bieżąco | … |
| Zespół posiada kopię IPET i WOPFU (papierową lub elektroniczną). | Zespół nauczycieli | po aktualizacji | … |
| Każdy nauczyciel ma dostęp do aktualnego IPET. | Dyrektor / wychowawca | cały rok szkolny | … |
| Zachowano zgodność z RODO i ochroną danych osobowych. | Dyrektor / nauczyciele | ciągła | … |
📘 Wskazówki wdrożeniowe
💡 Pro tip: Zapisz checklistę w folderze szkolnym w formacie edytowalnym (Word lub Google Docs), aby zespół mógł ją wspólnie aktualizować.
🗂️ Możesz też dodać kolumnę „Status” z opcjami: Zrealizowano / W trakcie / Do poprawy.
🎓 Dołącz do nauczycieli, którzy działają skutecznie i zgodnie z prawem
Wszystko, czego potrzebujesz do pracy z uczniem ze spektrum autyzmu – w jednym miejscu.
Zyskaj dostęp do gotowych narzędzi, wzorów dokumentów i scenariuszy zajęć, które ułatwią Ci opracowanie IPET, WOPFU i programów rewalidacyjnych.
💡 Wiedza i materiały, które wspierają Twoją codzienną pracę:
- ✅ Dostęp Premium – tylko 10 zł/mies. – kompletne przewodniki, arkusze, checklisty i wzory dokumentów, scenariusze zajęć terapeutycznych/rewalidacyjnych itp..
- 💬 Subskrypcja miesięczna – 6 zł/mies. – praktyczne artykuły, inspiracje i aktualizacje prawne.
- 📘 eBooki i Pakiety lekcyjne – gotowe scenariusze i materiały do pracy z uczniem z ASD, ADHD i innymi SPE.
👉Zyskujesz dostęp m.in do:
- Arkusze, karty pracy, materiały
- Rewalidacja scenariusze programy inspiracje dla uczniów ze spektrum autyzmu
- Terapia pedagogiczna i psychologiczna Premium
🧠 FAQ: Najczęstsze pytania o podstawy prawne IPET i WOPFU
1. Czy WOPFU i IPET są obowiązkowe dla każdego ucznia z orzeczeniem?
Tak, oba dokumenty są obligatoryjne i wynikają z przepisów prawa oświatowego. Ich brak może skutkować konsekwencjami administracyjnymi dla szkoły.
2. Czy IPET można opracować bez wcześniejszego WOPFU?
Nie. WOPFU stanowi diagnozę wyjściową – bez niej nie da się zaplanować indywidualnych działań w IPET.
3. Jak często aktualizować IPET?
Co najmniej dwa razy w roku, jednak można częściej – np. po zmianie orzeczenia lub istotnej zmianie funkcjonowania ucznia.
4. Kto podpisuje IPET?
Wszyscy członkowie zespołu, w tym nauczyciele, specjaliści, wychowawca i dyrektor szkoły.
👉Czytaj również:
