Wprowadzenie

Z okazji Międzynarodowego Dnia Muzyki, który jest obchodzony 1 października warto przeprowadzić z najmłodszymi uczniami zajęcia poświęcone zawodom związanym z muzyką. Scenariusz przeznaczony jest do pracy w grupie podczas której dziecko podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w bliższym i dalszym otoczeniu oraz opisuje podstawową specyfikę pracy w wybranych zawodach.

Nauczyciel przed zajęciami przygotowuje zestawy gry Memory. Liczba zestawów zależna jest od liczebności klasy. Musi zatem wyciąć karty, a następnie włożyć je do kopert przygotowanych dla grup czteroosobowych.

Nauczyciel jako wprowadzenie do tematu lekcji prosi uczniów, aby stanęli swobodnie w klasie. Zadaniem uczniów będzie poruszanie się w rytm muzyki. Gdy nauczyciel wyłączy muzykę, wszyscy mają stanąć w bezruchu. Jeśli ktoś się poruszy, jest mianowany przez nauczyciela na obserwatora. W kolejnej rundzie reszta dzieci ponownie tańczy. Po wyłączeniu muzyki obserwator sprawdza, czy ktoś się poruszył. Jeśli tak, dołącza do grona obserwatorów. Zabawę można zaplanować na 10 minut lub do momentu, gdy zostanie wyłoniony zwycięzca.

Rozpoczęcie

Muzyka to pierwotny przejaw ludzkiej kultury, który wpływa na nastrój i psychikę człowieka przez różnorodne dźwięki. Ma wielką moc uzdrawiania i rozbudza obszar naszego mózgu odpowiedzialny za generowanie mowy. Za każdym razem, gdy jesteśmy gotowi połączyć się ze sztuką i z pełną wdzięczności postawą przyjmujemy jej dary, możemy wspomóc rozwój naszego umysłu i zwiększyć naszą zdolność do regulowania emocji.

Nauczyciel prosi, żeby uczniowie odliczyli do czterech. Następnie dzieci łączą
się w grupy (jedynki z jedynkami, dwójki z dwójkami itd.), a prowadzący zadaje pytania:

• Czym jest muzyka?
• Czy znasz zawody, które są związane z muzyką?
• Czy ktoś z twojego otoczenia wykonuje zawód związany z muzyką?

Dzieci w grupach prowadzą dyskusję, którą facylituje nauczyciel. Następnie prowadzący prosi, żeby wybrana osoba z każdej grupy odpowiedziała na zadane wcześniej pytania na forum.

Miniwykład

Muzyka to ciąg dźwięków śpiewanych lub wytwarzanych na instrumentach, które tworzą pewną całość – kompozycję. Utwór muzyczny składa się z kilku elementów takich jak (nauczyciel wymienia najważniejsze, ale podkreśla, że elementów jest więcej):

• rytm,
• melodia,
• harmonia,
• dynamika.

Przekazywanie muzyki może odbywać się w sposób bezpośredni (np. na koncercie) lub pośrednio (np. radio, magnetofon). Muzyka pełni wiele funkcji, takich jak:

• możliwość wyrażania emocji, nastroju,
• integracja, czyli skupianie ludzi (na przykład na koncercie),
• poznawcza, czyli poprzez muzykę można przekazywać wiedzę,
• wychowawcza, ponieważ może przekazywać wartości, dzięki którym uczymy się, co jest dobre, a co złe, co jest dozwolone, a co zabronione,
• odstresowująca, relaksacyjna,
• motywująca do działania (na przykład podczas zajęć sportowych).

Istnieje wiele zawodów związanych z muzyką. Jedne dotyczą muzyki wokalnej, czyli takiej, gdzie posługujemy się głosem (śpiewem). Inne związane są z pracą z instrumentem. Do zawodów związanych z głosem zaliczamy takie profesje, jak:

• śpiewak (na przykład w operze),
• chórzysta (członek chóru),
• wokalista (na przykład w zespole rockowym).

Do zawodów związanych z grą na instrumencie zaliczamy takie profesje, jak (nauczyciel podkreśla, że są to tylko przykłady):

• muzyk orkiestrowy (członek zespołu orkiestrowego, np. w filharmonii, operze),
• członek zespołu muzycznego (np. gitarzysta),
• solista rozrywkowy (członek zespołu, który gra solo różne partie muzyczne, np. saksofonista w zespole jazzowym).

Zakończenie

Nauczyciel rozdaje każdej grupie kopertę, w której znajdują się karty Memory. Gra polega na odnajdowaniu par takich samych kart. Każdy uczeń po kolei odsłania dwie karty. Jeśli są takie same, to zostają one zabrane przez osobę, która odsłania, jeśli nie, karty będą odwrócone z powrotem. Celem gry jest zdjęcie wszystkich kart przy możliwie najmniejszej liczbie odsłon. Wygrywa osoba, która zdobędzie największą liczbę par.

Na zakończenie zajęć nauczyciel prosi uczniów, żeby po skonsultowaniu tematu w grupie każda osoba odpowiedziała na pytanie: Czy muzyka jest ważna w twoim życiu? Dlaczego?

Podsumowanie

Nauczyciel włącza muzykę. Dzieci w tym czasie maszerują krokiem defiladowym. Oznacza to, że robią krok do przodu, prostując kolano. Gdy nauczyciel wyłącza muzykę, każde dziecko staje na baczność. Na polecenie spocznij – dzieci szybko kładą się na dywanie. Po włączeniu muzyki dzieci wracają do maszerowania.

Nauczyciel prosi uczniów o zamknięcie oczu. Włącza muzykę na odtwarzaczu (utwór wesoły, skoczny). Prosi uczniów, aby słuchając muzyki, wyobrazili sobie miejsce, w którym chcieliby się w danej chwili znaleźć. Uczniowie otwierają oczy. Nauczyciel rozdaje uczniom kartki A4. Prosi, żeby narysowali na kartkach miejsca o których przed chwilą myśleli.

autor: Marta Koch-Kozioł

źródło: Pedagog w Klasie … Wiedza i Praktyka, Warszawa 2023