Wiele społecznych niuansów, które umykają dzieciom ze spektrum autyzmu, można przypisać problemom z przetwarzaniem informacji opisanym w tzw.  teorii umysłu (ang.theory of mind, ToM)

Teoria umysłu –  „dotyczy wnioskowania o stanie umysłu innych osób, a dokładnie zauważania, że ludzie myślą na różne sposoby i różnie odczuwają swoje doświadczenia, mają zróżnicowane zainteresowania oraz opinie na temat tego, co pozytywnie, a co negatywnie wpływa na ich myśli i uczucia. ToM zakłada rozumienie, że te różne sposoby myślenia i odczuwania są przyczyną różnych zachowań poszczególnych osób oraz, że te zachowania nie zawsze są konsekwentne.

Skomplikowane, prawda? To dlatego niezrozumienie konsekwencji społecznych może mieć tak ogromny wpływ na dziecko i całe jego życie. Uczenie umiejętności związanych z teorią umysłu w sposób mających sens dla naszych dzieci powinno być systematyczną, codzienną pracą, która zaczyna się w domu, gdy dzieci są bardzo małe, a następnie jest kontynuowana przez pedagogów włączających te zagadnienia do programu nauczania.

 ℜada 

Silne emocje mogą być pozytywne, ale niezależnie od charakteru – czasami bywają społecznie niewłaściwe. Przedstawiając silne pozytywne wrażenia na skali intensywności emocji, nazywaj je słowem „fajerwerki” lub innym pojęciem zrozumiałym dla twojego dziecka.

  • Pomóż dziecku rozwijać umiejętność rozumienia stanów psychicznych i emocjonalnych innych osób. Podczas czytania książki rozmawiajcie o wyrazach twarzy postaci jako oznakach ich myśli; to samo można robić oglądając filmy i kreskówki. Wymyślaj gry takie jak „Co on myśli?” albo „Co ona czuje?” – baw się razem z dzieckiem, a od czasu do czasu także wygłupiaj, aby zilustrować różnorodność stanów emocjonalnych.
  • Zabawy w udawanie (np. zabawa w dom, szkołę, kierowcę ciężarówki) pomagają dzieciom ćwiczyć role społeczne i emocjonalne, które występują w prawdziwym życiu. Stwórz tematyczne pudełka lub torby z przedmiotami inspirującymi scenariusze zabaw: restauracja (przybory kuchenne, naczynia, plastikowe jedzenie, zastawa, notatnik do zbierania zamówień), podróż (walizka lub plecak, bilety na pociąg lub samolot, okulary przeciwsłoneczne, aparat fotograficzny, zagraniczne lub sztuczne pieniądze), sklep zoologiczny lub zoo gumowe lub pluszowe zwierzęta, lalki), wreszcie – od lat ulubiony zestaw: stare koce do budowania fortów i wielkie puste kartony.
  • Regularnie opowiadaj dziecku o swoich myślach i uczuciach. Ustaw w szkole lub w domu tablicę z nagłówkiem „Dzisiaj czuję _________ ” i zaproś każdego członka rodziny lub ucznia do aktywnego udziału w zabawie. Wykorzystaj rozmowy komiksowe opracowane przez Carol Gray – proste rysunki ilustrujące dialogi między ludźmi” (Notbohm, Zysk, 2016)

źródło: E. Notbohm, V. Zysk: 1001 porad dla rodziców i terapeutów dzieci z autyzmem i zespołem Aspergera, WUJ, Kraków 2016

Powiązane

Konsekwencje zaburzenia teorii/ślepoty umysłu w życiu codziennym

Rozwijanie umiejętności społecznych

10 klinicznych przykładów ślepoty umysłu w autyzmie

Reklamy