Interakcje społeczne ucznia z ASD mogą być różne. Młodzież zwykle potrafi już nad nimi panować. Młodsze dzieci powoli zaczynają zdawać sobie sprawę, że istnieją obszary, w których różnią się od „typowych”

Trudności w odczytywaniu społecznych sygnałów i języka ciała

  • Może w nieodpowiednim momencie przerwać rozmowę.
  • Nie zauważa słownych lub pozasłownych sygnałów, że druga strona ma dość rozmowy.
  • Często zachowuje się tak samo w różnych społecznych sytuacjach (np. zawsze jest bardzo formalny) i w taki sam sposób w stosunku do różnych ludzi (np. rówieśników i dyrektora szkoły).
  • Może źle zinterpretować grzeczną rozmowę lub powitanie, jako oznakę prawdziwego zainteresowania lub przyjaźni.
  • Bardzo zależy mu na znalezieniu przyjaciół, ale jest „towarzysko niezdarne”.
  • Nie chwyta znaczenia sarkazmu.
  • Często źle interpretuje wyraz twarzy.
  • Czekanie na swoją kolej jest dla niego bardzo trudne.

Wysoki poziom stresu

  • Trudności społeczne i w porozumiewaniu się, dodane do problemów sensorycznych, są dla dziecka ogromnym wyzwaniem, w efekcie przejawia ono bardzo wysoki poziom stresu.
  • Kiedy jest bardzo zestresowane, może mieć skłonności do powtarzania czegoś bez przerwy.
  • Jeśli publicznie zrobiło jakieś błędy, jest tego w wysokim stopniu świadome, ale nie wie, jak je naprawić.
  • W wyniku wysokiego poziomu stresu może się szybko męczyć fizycznie lub umysłowo. Często potrzebuje albo drzemki, albo możliwości wyjścia, by się uspokoić i odzyskać energię.

Trudności w wyrażaniu/modulowaniu emocji

  • Może się zachowywać bardziej emocjonalnie, niż by tego wymagała sytuacja.
  • Może się wydawać nieporuszone, podczas gdy w rzeczywistości jest wzruszone.
  • Może mieć gwałtowny temperament.
  • Jest mu trudno opanować impulsywne myśli lub działania.
  • Może się śmiać w nieodpowiedniej chwili, kiedy nie rozumie sytuacji.
  • Może okazywać nieodpowiednie emocje (np. śmiać się w sytuacji wymagającej powagi lub płakać w sytuacji wesołej).
  • Może być mu trudno rozróżniać emocje, np. smutek od gniewu.

Trudności w odczytywaniu emocji innych ludzi

  • Słucha tego, co się mówi, ale błędnie interpretuje wyraz twarzy osoby mówiącej i nie rozróżnia tonu głosu, więc tylko częściowo rozumie to, co zostało powiedziane.
  • Może rozumieć, że ktoś jest szczęśliwy lub smutny, ale może nie wiedzieć, jak odpowiednio zareagować.

Mocny kodeks moralny i poczucie sprawiedliwości

  • Ma potrzebę uczciwego stawiania sprawy.
  • Jeśli przyjmie jakąś wartość, może się denerwować, że ludzie ją lekceważą, więc tylko częściowo rozumie to, co się mówi.
  • Denerwuje się, jeśli inni ludzie ignorują zasady.
  • Klasowy policjant!

Trudności w zakresie teorii umysłu

  • Ma trudności w rozpracowaniu, co inna osoba może myśleć.
  • Ma trudności w rozpracowaniu motywacji drugiego człowieka.
  • Może czasami zakładać, że każdy myśli i czuje tak samo jak ono i zachowywać się stosownie do takiego założenia.
  • Może zakładać, że inni ludzie mają o czymś taką samą jak ono wiedzę.
  • Może coś robić, nie uświadamiając sobie, że rani czyjeś uczucia.
  • Może mieć trudności z rozumieniem czytanego tekstu, zwłaszcza jeśli odnosi się on do ludzi.
  • Często absolutnie wierzy, że w 100% ma rację.

Kontrolowana zabawa

  • Ma potrzebę kontrolowania gier i zabaw.
  • Ma skłonności do uczestniczenia w zabawach, które naśladują rzeczywistość.
  • Mało interesuje się zabawami, nad którymi nie ma całkowitej kontroli.
  • Jest bardziej zadowolone, kiedy uczestniczy w zabawach bez elementu rywalizacji (Winter, 2011).

źródło: M. Winter: Zespół Aspergera Co nauczyciel wiedzieć powinien…”, Fraszka edukacyjna, Warszawa 2011

Advertisements