577754_1
kadr z serialu „Dziewczyny”

U około 25% dorosłych ludzi z zespołem Aspergera występują też kliniczne objawy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (obsessive compulsive disorder – OCD; T. Attwood i in. 2012). Osoba dotknięta tym zaburzeniem ma natrętne, niechciane myśli: są one egodystoniczne, co jest stresujące i nieprzyjemne. U innych ludzi natrętne myśli dotyczą często czystości, agresji, religii i seksu. Doświadczenie i badania kliniczne wskazują, że myśli obsesyjne dzieci i dorosłych z zespołem Aspergera najczęściej są związane z czystością, prześladowaniem, dokuczaniem, popełnianiem błędu i byciem krytykowanym (Attwood i in. 2012). Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne pojawia się w okresie szczególnej wrażliwości, czyli między dziewiątym a dwunastym rokiem życia oraz u młodych dorosłych. Leczenie polega na łączeniu psychoterapii (np. terapii poznawczo-behawioralnej i farmakoterapii.

Niekiedy rodzice dziecka dotkniętego zespołem Aspergera porównują jego specyficzne zainteresowania do obsesji, co sugerowałoby występowanie u niego zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego. Jednak między zainteresowaniem a obsesją i stnieje wyraźna różnica jakościowa: dla osoby z ZA jej zainteresowanie jest źródłem radości, nie ma charakteru egodystonicznego, a tym samym nie jest wskaźnikiem OCD (Attwood 2003b; Baron-Cohen,1990).

Zachowania kompulsywne to sekwencja działań i rytuałów często się powtarzających, mających na celu zredukowanie lęku. Należy do nich np. mycie rąk po to by zapobiec zainfekowaniu drobnoustrojami, albo nieustanne sprawdzanie, czy wszystkie przełączniki prądu są ustawione na pozycję „wyłączony”. Typowe zachowanie dzieci z zespołem Aspergera obejmuje działania powtarzalne lub kompulsywne. Może to być sprawdzanie, czy wszystkie przedmioty są ustawione wzdłuż jednej linii albo symetrycznie, gromadzenie i liczenie przedmiotów lub jakiś rytuał, który zawsze musi zostać doprowadzony do końca, zanim dziecko pójdzie spać. Są to cechy typowe dla zespołu Aspergera, jednak diagnozę zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego stawiamy, gdy ich intensywność lub stopień ekspresji znacznie przewyższają oczekiwany dla danej osoby poziom i stają się istotne klinicznie, zależy od subiektywnej decyzji psychologa lub psychiatry (Attwood, 2012).

źródło: Tony Attwood „Zespół Aspergera kompletny przewodnik”, Harmonia Universalis, Gdańsk 2013)

Reklamy