Banksy

Wiele dzieci z ASD i innymi zaburzeniami rozwoju często boi się takich uczuć jak smutek, bo one je przytłaczają, i wstydzi się, że ich nie kontroluje (Greenspan, Wieder 2014) […]

Opisz uczucia

Pozostając w kontakcie z dzieckiem, wpływając na nie kojąco i okazując aprobatę, pomagamy mu nauczyć się nieco bardziej swobodnie się czuć z jego emocjami. Następnie powinniśmy zachęcić dziecko do opisania jego uczuć nieco bardziej szczegółowo poprzez zabawę z udawaniem i rozmowę. A więc jeśli dziecko mówi: „Ojej, ja nie chcę płakać”, możesz zapytać: „Naprawdę? Jak to jest, kiedy się nie chce płakać? Musi być bardzo ciężko powstrzymywać łzy, kiedy twoje ciało chce płakać?”. Innymi słowy, podchodzi z empatią do prób dziecka, aby powstrzymać to uczucie, i pomóż mu lepiej opisywać konflikt, który się w nim rozgrywa. Robiąc to, pamiętaj, aby przez cały czas regulować jego emocje, wpływać na nie kojąco oraz pozostawać z nim w kontakcie emocjonalnym.

Asertywność

Pomagaj dziecku, które odczuwa niepokój – stać się bardziej asertywnym. Wiele dzieci które mówią, że nie chcą płakać albo być smutne, jeszcze nie zaakceptowało asertywnej strony życia, która obejmuje radzenie sobie z agresją i złością. Należy zatem pomagać dziecku uczestniczyć w konstruktywnych działaniach, poddawać mu pomysły i zachęcać do dbania o własne dobro: „Ojej, co możemy zrobić, żebyś lepiej się poczuł/a?”

Wyrażanie agresji i złości

Jednocześnie szukaj możliwości, aby pomóc dziecku wyrażać uczucia agresji i złości oraz radzić sobie z nimi podczas zabawy z udawaniem. Dzieci z zaburzeniami rozwojowymi mogą się szczególnie bać agresji, ponieważ jeśli mają np. problemy motoryczne, to mogą nie być pewne, czy potrafią kontrolować swoją złość, a jeśli borykają się z trudnościami językowymi, czy potrafią wyrazić wszystko, co by chciały. Nawet strach przed płaczem lub ujawnieniem emocji może wskazywać na obawę, że ich złość może się wymknąć spod kontroli. Zachęcaj więc dziecko do odgrywania złości za pomocą lalek: jeśli daje do zrozumienia, że lalka jest zła, należy zapytać co w takim razie ma ona ochotę zrobić. Zwracaj również uwagę, jak zwykle prowadzisz interakcje z dzieckiem: jeśli staje się nieco bardziej asertywne, czy starasz się stłumić te próby, czy wymagasz od niego, aby było „miłe”? Czy też chętnie podejmujesz debatę, w której dziecko może zdecydowanie wyrazić swoje opinie? Chociaż nie chcemy, aby dziecko używało brzydkich słów albo nie odnosiło się do innych z szacunkiem, powinniśmy je wspierać w poczuciu pewności siebie, kiedy stanowczo wyraża swoje myśli i uczucia podczas zdrowej debaty. Stwarzaj okazję do ćwiczenia zrównoważonej asertywności (Greenspan, Wieder 2014)

źródło: Stanley I. Greenspan, Serena Wieder: „Dotrzeć do dziecka z autyzmem…”, WUJ, Kraków 2014

Reklamy