Pomysły na kolędy, dźwięki świąt i zabawy ruchowe, które wspierają rozwój sensoryczny, społeczny i muzyczny w przyjaznej atmosferze.
Temat zajęć:
Kolędy i dźwięki świąt – muzyczno-ruchowe warsztaty dla dzieci z autyzmem
Grupa docelowa:
Dzieci z autyzmem w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym
Cel główny:
Oswojenie dzieci ze świątecznymi dźwiękami i rozwój umiejętności muzycznych, ruchowych oraz społecznych.
Cele szczegółowe:
- Rozwijanie wrażliwości muzycznej poprzez słuchanie i śpiewanie kolęd.
- Wspieranie koordynacji ruchowej w prostych aktywnościach tanecznych.
- Oswajanie świątecznych bodźców akustycznych w kontrolowanych warunkach.
- Budowanie pozytywnych skojarzeń z dźwiękami związanymi z Bożym Narodzeniem.
Przygotowanie sali
- Dekoracje: Subtelne świąteczne ozdoby, np. niewielka choinka, delikatne światełka (bez migania).
- Sprzęt muzyczny: Głośniki lub odtwarzacz z możliwością regulacji głośności.
- Rekwizyty: Dzwonki, tamburyna, marakasy, szarfy, lekkie chusty do tańca.
- Strefa wyciszenia: Wydzielone miejsce z poduszkami i miękkimi kocami, gdzie dziecko może odpocząć, jeśli poczuje się przytłoczone.
Przebieg zajęć
1. Powitanie i wprowadzenie (5 minut)
- Przywitaj dzieci krótkim wierszykiem lub rymowanką na temat świąt, np.:
„Dzwonią dzwonki, zima śnieżna, święta blisko, czas się cieszyć, pora w ruch muzykę wprawić, świąteczny czas tu przywabić.” - Przedstaw harmonogram zajęć w formie obrazkowego planu dnia.
2. Część muzyczna: Słuchanie kolęd (10 minut)
- Puszczaj fragmenty kolęd w spokojnym tempie (np. „Cicha noc”, „Lulajże Jezuniu”).
- Zachęć dzieci do wsłuchiwania się w dźwięki i rozpoznawania instrumentów (np. dzwonki, skrzypce).
- Zapytaj dzieci: „Co słyszycie? Czy dźwięk jest cichy czy głośny?”
3. Część ruchowa: Taniec z rekwizytami (15 minut)
- Rozdaj dzieciom lekkie chusty i szarfy.
- Włącz kolędę w wersji instrumentalnej, np. „Przybieżeli do Betlejem”.
- Pokaż dzieciom proste ruchy, np.:
- machanie szarfą w rytm muzyki,
- obracanie się wokół własnej osi,
- unoszenie i opuszczanie rąk.
- Zorganizuj zabawę ruchową: dzieci naśladują padający śnieg (delikatne ruchy), płynącą rzekę (przeciągłe gesty) lub dzwonki reniferów (delikatne podskoki).
4. Instrumenty świąteczne: Gra na prostych instrumentach (10 minut)
- Rozdaj dzieciom tamburyna, dzwonki, marakasy.
- Włącz krótkie fragmenty kolęd i zachęć dzieci do grania w rytm muzyki.
- Stwórz „świąteczną orkiestrę” – dzieci grają na instrumentach, a prowadzący wskazuje, które z nich mają grać w danym momencie.
5. Relaksacja przy dźwiękach (5 minut)
- Poproś dzieci, aby usiadły wygodnie lub położyły się na macie.
- Włącz spokojną kolędę, np. „Cicha noc” w wersji instrumentalnej lub inne relaksujące dźwięki/utwory.
- Zachęć dzieci do zamknięcia oczu i wyobrażania sobie zimowego krajobrazu.
6. Zakończenie i podsumowanie (5 minut)
- Podziękuj dzieciom za udział i pochwal ich za zaangażowanie.
- Wspólnie zaśpiewajcie prosty refren kolędy, np.: „Pada śnieg, pada śnieg, dzwonią dzwonki sań”.
- Rozdaj drobne świąteczne upominki, np. naklejki w kształcie gwiazdek.
Dostosowanie zajęć do indywidualnych potrzeb
- Elastyczność: Umożliw dzieciom wybór aktywności – nie zmuszaj do śpiewania lub tańca.
- Kontrola głośności: Dopasuj poziom dźwięku do wrażliwości dzieci.
- Wsparcie emocjonalne: Jeśli dziecko czuje się przytłoczone, zaproponuj mu odpoczynek w strefie wyciszenia.
Korzyści z zajęć muzyczno-ruchowych
- Rozwój sensoryczny: Dzieci uczą się odbierać i reagować na różnorodne bodźce dźwiękowe i ruchowe.
- Integracja społeczna: Zajęcia w grupie sprzyjają współpracy i wzajemnej komunikacji.
- Wzmacnianie pozytywnych skojarzeń: Kontakt z muzyką świąteczną w przyjaznej atmosferze pomaga budować pozytywne nastawienie do świąt.
Najczęściej zadawane pytania:
1. Czy każde dziecko z autyzmem może uczestniczyć w takich zajęciach?
Tak, pod warunkiem dostosowania intensywności bodźców do indywidualnych potrzeb dziecka.
2. Jak uniknąć przeciążenia sensorycznego?
Zapewnij elastyczność w wyborze aktywności, reguluj głośność dźwięków i stwórz strefę wyciszenia.
3. Czy można zorganizować takie zajęcia w domu?
Oczywiście! Wystarczy prosty sprzęt muzyczny, kilka rekwizytów i ulubione kolędy dziecka.
4. Jakie instrumenty są najlepsze dla dzieci z ASD?
Tamburyna, dzwonki i marakasy są lekkie, łatwe w obsłudze i dają przyjemne dźwięki.
5. Czy zajęcia muzyczno-ruchowe wspierają rozwój dziecka?
Tak, pomagają rozwijać koordynację ruchową, wrażliwość muzyczną i umiejętności społeczne.
Podsumowanie
Zajęcia muzyczno-ruchowe z motywem świątecznym to doskonały sposób, by wprowadzić dzieci z autyzmem w atmosferę Bożego Narodzenia. Dzięki odpowiednio dobranym aktywnościom dzieci mogą oswoić się z dźwiękami świąt, rozwijać umiejętności sensoryczne i cieszyć się wspólną zabawą w grupie.
Więcej inspiracji znajdziesz na autyzmwszkole.com.
