„Aby u danej osoby zdiagnozowano zaburzenie borderline, musi ona przejawiać co najmniej pięć z ośmiu symptomów:
1. Intensywne i niestabilne związki interpersonalne
- wahania między skrajnościami: całkowitą zależnością (kurczowym czepianiem się drugiej osoby) i wycofaniem, byciem nadzwyczaj miłym i nadmiernie wymagającym, spostrzeganiem drugiej osoby jako bez reszty dobrej (idealizacją) i ocenianiem jej jako na wskroś złej (dewaluacją)
- nieustanne poszukiwanie idealnego opiekuna
- pragnienie bycia bratnią duszą przy jednoczesnym lęku przed bliskością, przekonanie, że będąc w związku z drugą osobą, można stracić tożsamość i przestać istnieć
- skłonność do manipulowania innymi w związkach (np. hipochondria, nadmierna uwodzicielskość, grożenie samobójstwem) w celu skupienia na sobie uwagi.
2. Impulsywność
- potencjalne autodestrukcyjne nadużywanie alkoholu lub narkotyków
- promiskuityzm seksualny, kradzieże, nadmierne, niekontrolowane wydatki
- objadanie się lub skrajnie rygorystyczna dieta
3. Skrajne wahania nastroju – od przygnębienia, przez złość do euforii i entuzjazmu, przy czym każdy z tych nastrojów trwa nie dłużej niż kilka godzin
4. Niezdolność do panowania nad gniewem
- napady szału i udział w bójkach
- rzucanie przedmiotami w ludzi podczas kłótni rodzinnych
- grożenie innym nożem, często z błahych powodów
- okazywanie gniewu bliskim osobom, takim jak dziecko, rodzic, terapeuta czy partner
5. Groźby samobójcze lub samookaleczenie – jako wołanie „Cierpię, proszę, pomóżcie mi!”
Po pewnym czasie inni zaczynają ignorować groźby samobójcze, zdając sobie sprawę, że są one próbą skupienia na sobie uwagi.
6. Zaburzenia tożsamości
- niepewność dotycząca obrazu własnej osoby, swojej kariery zawodowej, wartości, przyjaciół, a nawet orientacji seksualnej
- poczucie, że wszystko to jest udawane, i obawa, że inni to odkryją
- podatność na wpływ sekt, których przywódcy obiecują, że powiedzą nowemu wyznawcy, kim jest i jak powinien myśleć
7. Dominujące poczucie pustki
- poczucie osamotnienia lub znudzenia
- huśtawka nastrojów
- zażywanie narkotyków jako sposób ucieczki przed poczuciem pustki
8. Silny lęk przed porzuceniem
- kurczowe czepianie się innych
- paniczny strach przed samotnością, poczucie, że bycie samemu oznacza nieistnienie”
Powyższe dane pochodzą z Podręcznika diagnostyczno-statystycznego, wydanie IV – obecnie funkcjonuje wydanie V (DSM-V), jednak tekst S. Barona-Cohena uznałam za bardziej przejrzysty.
źródło: Simon Baron-Cohen: „Teoria zła”, Smak Słowa, Sopot 2014
