„Książka Jak uczyć dzieci z autyzmem czytania umysłu: praktyczny poradnik dla nauczycieli i rodziców autorstwa Patricii Howlin, Simona Barona-Cohena i Julie Hadwin (1999/2010) to zbiór materiałów źródłowych, procedur nauczania i oceniania oraz zasad leżących  u podstaw teorii i praktyki. Informacje na temat stanów umysłu podzielone są na trzy oddzielne części:

  • emocje;
  • stany wiedzy;
  • zabawa w udawanie.

W części poświęconej nauczaniu emocji autorzy analizują kilka poziomów rozumienia emocji – od rozpoznawania wyrazów twarzy na fotografiach i rysunkach schematycznych po identyfikowanie emocji wywołanych sytuacją oraz pragnieniami i przekonaniami.

W części poświęconej stanom wiedzy opisują wiele ćwiczeń uczących wizualnego przyjmowania perspektywy, zasady „zobaczyć znaczy widzieć”, oraz przewidywania zachowań danej osoby na podstawie jej stanu wiedzy.

Materiały przeznaczone są dla dzieci władających językiem co najmniej na poziomie pięciolatka oraz rozumiejących, że inni ludzie mają swoje pragnienia i myśli. W ramach niektórych ćwiczeń dziecko musi się zastanowić, jak się czuje dana osoba w zależności od sytuacji. W jednym z przykładów widać na obrazku samochód uwięziony między zamkniętymi barierami na przejeździe kolejowym oraz nadjeżdżający pociąg. Pod obrazkiem znajduje się tekst opisujący scenę: „Jacek jest w samochodzie. Szlaban jest opuszczony. Zbliża się pociąg. Pytanie o emocję: „Jak się czuje Jacek, kiedy zbliża się pociąg, a on tkwi w samochodzie?”(Howlin, Baron-Cohen i Hadwin,1999/2010, s. 56). Możliwe odpowiedzi to: „wesoły”, „smutny”, „zły”, „przestraszony”. Choć odpowiedź wydaje się oczywista, to zaobserwowałem (Attwood), że jeśli dziecko z zespołem Aspergera interesuje się szczególnie pociągami, może postrzegać tę sytuację wyłącznie z własnej perspektywy – byłoby szczęśliwe, gdyby znalazło się tak blisko pociągu jak chłopiec na obrazku. Jeśli tak właśnie by odpowiedziało, można z nim porozmawiać o tym, że choć Jacek mógłby być szczęśliwy, to jego ojciec, który prowadzi samochód, prawdopodobnie byłby przestraszony. W ten sposób można wyjaśnić, jak to się dzieje, że dwoje ludzi postrzega tę samą sytuację na różne sposoby.

Materiały obejmują proste rysunki z jasnymi wskazówkami, bez niepotrzebnych szczegółów. Dziecko ma do dyspozycji logiczną, progresywną strukturę i wystarczająco dużo czasu, żeby przemyśleć odpowiedź. Z czasem, gdy będzie miało do czynienia z większą liczbą przykładów, nabierze większej wprawy i będzie potrafiło interpretować stany umysłu. Autorzy poradnika przeprowadzili analizę ilościową programu i stwierdzili, że poprawa umiejętności w zakresie teorii umysłu utrzymywała się długo po zakończeniu” – Tony Attwood, 2013

Dodam, że omawiany poradnik sprzedawany jest wraz z ćwiczeniami – to dwie osobne książki o tym samym tytule (Podręcznik plus ćwiczenia).

źródło:

Tony Attwood: „Zespół Aspergera…”, Harmonia Universalis, Gdańsk 2013

Patricia Howlin, Simon Baron-Cohen, Julie Hadwin: „Jak uczyć dzieci z autyzmem czytania umysłu…”, Wydawnictwo JAK, Kraków 2010

Reklamy