261801_133679046714073_3137900_n
Anton Semenov

Na pytanie: Czy powinieneś objaśnić dziecku postawiona diagnozę – odpowiedź Ton’ego Attwod’a (znany klinicysta ds. ZA) brzmi: Zdecydowanie tak. Pomaga to zapobiec rozwojowi niewłaściwych mechanizmów kompensacyjnych oraz zachęca dziecko do poddania się terapii. Pozostaje pytanie: Jak zrobić to mądrze?

Ćwiczenie atrybutów

Attwood: „W opracowanym przeze mnie „ćwiczeniu atrybutów” stworzenie listy „Zalet” i „Problemów” dziecka pomaga objaśnić postawioną diagnozę malcowi i jego rodzinie. Lekarz spotyka się z pacjentem i członkami jego rodziny.

Tablice i arkusze

Najpierw do ściany przymocowuje się duże arkusze (można też użyć dużej białej tablicy i kolorowych markerów). Każdy arkusz dzieli się na dwie kolumny: „Zalety” i „Problemy”. Osobiście zawsze proponuję, aby jako pierwszy ćwiczenie wykonał ktoś z członków rodziny pacjenta, identyfikując swoje własne silne strony oraz problemy. Mogą one dotyczyć praktycznych umiejętności, wiedzy, cech osobowości, sposobów kontrolowania i wyrażania uczuć itp. Po wysunięciu przez pierwszą osobę kilku propozycji, które lekarz zapisuje na arkuszu bądź tablicy, pozostali członkowie rodziny starają się uzupełnić listę. Lekarz dba o to, aby ćwiczenie miało pozytywny wydźwięk, odpowiednio komentując poszczególne pozycje i starając się, aby na liście znalazło się więcej zalet niż problemów. Dzięki temu dziecko może obserwować przebieg ćwiczenia i brać w nim udział, a kiedy przyjdzie jego kolej, będzie wiedziało, co ma zrobić.

Zalety i problemy

Lekarz komentuje wszystkie zalety i problemy wymienione przez dziecko z zespołem Aspergera/ASD/autyzmem, po czym wyjaśnia, że naukowcy często zajmują się szukaniem schematów. Kiedy znajdą powtarzalny wzór, lubią go jakoś nazwać.

Doktor Asperger

W tym miejscu przedstawia się postać doktora Hansa Aspergera, który ponad 60 lat temu pracował w swojej klinice w Wiedniu z dziećmi o podobnych cechach. Opublikował on pierwszy kliniczny opis tych zaburzeń, które stały się znane jako zespół Aspergera. Lekarz zazwyczaj mówi do dziecka: „Gratulacje, masz zespół Aspergera”, po czym wyjaśnia, iż to wcale nie oznacza, że dziecko jest szalone, złe lub wadliwe, ale po prostu inaczej myśli. Dyskusja jest kontynuowana i podawane są przykłady tego, że niektóre z talentów czy zalet dziecka wręcz wynikają z zespołu Aspergera/ASD/autyzmu, np. imponująca wiedza na temat Tytanika, zdolność rysowania z fotograficzną dokładnością, umiejętność dostrzegania szczegółów czy naturalny talent matematyczny. Celem tej prezentacji jest zapoznanie dziecka z zaletami zespołu Aspergera/…

Problemy

Kolejny etap polega na omówieniu problemów oraz strategii wspierania rozwoju konkretnych zdolności w domu i szkole. Można poruszyć temat znaczenia współpracy ze szkolnym psychologiem, terapii pedagogicznej czy stosowania leków pomagających kontrolować emocje, a także zastanowić się nad sposobami skuteczniejszego nawiązywania relacji międzyludzkich.

Podsumowanie

Lekarz przedstawia podsumowanie zalet i problemów związanych z autyzmem oraz wspomina o osobach, które pomimo tego zaburzenia, a może nawet dzięki niemu, odniosły sukces w świecie nauki, technologiach informacyjnych, polityce czy sztuce – np. Einsteinie, Thomasie Jeffersonie i Mozarcie.

Attwood

Osobiście zawsze kończę ćwiczenie przedstawiając kilka własnych przemyśleń na temat ZA. Osoby dotknięte tym schorzeniem mają inne priorytety, odmiennie myślą i postrzegają świat. Ich mózg funkcjonuje inaczej, a nie wadliwie. Dla dziecka priorytetem jest poszukiwanie wiedzy, doskonałości, prawdy oraz zrozumienie świata, a nie uczucia i kontakty towarzyskie. Może to prowadzić do rozwinięcia cennych talentów, ale również do słabości w świecie relacji międzyludzkich (Attwood, 2007).

źródło: Martin L. Kutscher, Tony Attwood, Robert R. Wolff: „Dzieci z zaburzeniami łączonymi…”, K. E. LIBER, Warszawa 2007

Advertisements