20150430_122715
foto Piotrka

W dzisiejszych czasach dziecko bądź dorosły kierowany na badania diagnostyczne może mieć za sobą jedną z wielu ścieżek diagnostycznych. Pierwsza diagnoza mojego syna brzmiała: „zaburzenia emocjonalne w wyniku uszkodzenia analizatorów korowych słuchowych” w wyniku czego nie mówił – lub mówił i reagował w stopniu niewystarczającym. Dopiero gdy rozpoczynał klasę 4 szkoły podstawowej pierwszy raz usłyszałam, że to autyzm a raczej spektrum autyzmu. Ostatnio, że to autyzm wysokofunkcjonujący – autyzm atypowy.

Jak twierdzi Tony Attwood, dziecko może mieć nietypową historię rozwojową i profil umiejętności już od najwcześniejszego dzieciństwa, choć średnia wieku, w którym stwierdza się zespół Aspergera, wynosi 8 – 11 lat (Eisenmajer i in., 1996; Howlin i Asghrian, 1999). Sam określiłem kilka ścieżek (Attwood, 2013) prowadzących do takiej diagnozy, które mogą rozpoczynać się w niemowlęctwie bądź na innym etapie rozwoju, a nawet w dorosłości.

Lorna Wing, która pierwsza posłużyła się terminem „zespół Aspergera”, uważała, że należy stworzyć nową kategorię diagnostyczną. Zaobserwowała ona, że u niektórych dzieci z objawami autyzmu w niemowlęctwie i wczesnym dzieciństwie wczesna diagnoza oraz intensywne i efektywne programy wczesnej interwencji prowadzą do niezwykłej poprawy i przesunięcia na kontinuum autyzmu (Wing, 1981). Wycofane i ciche dotychczas dziecko zaczyna chcieć się bawić z rówieśnikami i mówić złożonymi zdaniami. W miejsce motywacji do izolacji pojawia się motywacja do włączania się w działania społeczne. Po wielu godzinach intensywnych ćwiczeń rozwijających umiejętności komunikacyjne problemem nie jest już zachęcanie dziecka do mówienia, lecz do zaniechania mówienia na rzecz słuchania i uświadamiania sobie kontekstu społecznego. W młodszym wieku u dziecka występowało nadmierne zainteresowanie wrażeniami sensorycznymi (kręcące się kółko zabawkowego samochodziku albo roweru mogło je hipnotyzować), teraz jednak jest ono zafascynowane konkretnym tematem, takim jak orbity planet. Wcześniejsze badania i obserwacje zabawy wskazywały na możliwość znaczącego niedorozwoju intelektualnego, teraz iloraz inteligencji ocenia się zwykle jako mieszczący się w normie.

Według Petera Szatmariego (2000) te dzieci z autyzmem, które we wczesnym dzieciństwie opanują umiejętność posługiwania się językiem, ostatecznie osiągają trajektorię rozwojową i wykształcają profil umiejętności typowy dla dzieci z zespołem Aspergera. W którymś momencie wczesnego rozwoju dziecka autyzm jest diagnozą prawidłową, jednak w pewnej podgrupie dzieci dotkniętych autyzmem można zauważyć między czwartym a szóstym rokiem życia znaczną poprawę w zakresie języka, zabawy i motywacji do kontaktów z rówieśnikami. Trajektoria rozwoju tych dzieci zmienia się, a profil ich umiejętności w wieku szkolnym jest spójny z cechami typowymi dla zespołu Aspergera (Attwood, 1998; Dissanayake, 2004; Gillberg, 1998; Wing, 1981). Dzieci te, które następnie można zdiagnozować jako dobrze funkcjonujące intelektualnie osoby z autyzmem lub rozpoznać u nich zespół Aspergera, odniosą więcej korzyści z pomocy i strategii opracowanych dla osób z zespołem Aspergera, niż dla tych z autyzmem (Attwood, 2013).

źródło: Tony Attwood „Zespół Aspergera kompletny przewodnik”, Harmonia Universalis, Gdańsk 2013

Reklamy