Komunikacja werbalna – cele operacyjne i treści szczegółowe

Kod werbalny

  • Nawiązanie kontaktu wzrokowego z rozmówcą.
  • Rozwijanie umiejętności słuchania.
  • Stosowanie komunikatów werbalnych.
  • Rozumienie różnorodnych komunikatów werbalnych (informacji, pytań, poleceń itp.)
  • Wykonywanie prostych, zrozumiałych, krótkich poleceń.
  • Słuchanie jasnych, zrozumiałych treści.
  • Zapamiętywanie prostych informacji.
  • Rozumienie układów słów: pod-nad, przed-za, w górze-na dole,
  • Wykonywanie poleceń zawierających słowa dotyczące stosunków przestrzennych.
  • Rozumienie układów słów określających stosunki czasowe.
  • Słuchanie utworów literackich czytanych lub opowiadanych przez nauczyciela.
  • Słuchanie prostych lub złożonych poleceń.
  • Rozumienie intencji rozmówcy.
  • Słuchanie wypowiedzi innych.
  • Odpowiadanie na zadane pytania.

Posługiwanie się mową

  • Uwrażliwienie na różnice w mowie, dźwiękach i szeptach.
  • Wyrabianie sprawności narządów mowy: warg, języka, podniebienia miękkiego i żuchwy.
  • Artykułowanie samogłosek, sylab, wyrazów i zdań.
  • Nabywanie umiejętności wyrażania swoich potrzeb, myśli, uczuć w sposób zrozumiały dla otoczenia.
  • Nabywanie umiejętności wyrażania swoich potrzeb, myśli i uczuć w sposób zrozumiały dla otoczenia.
  • Nabywanie odwagi i umiejętności wypowiadania własnych myśli w kontaktach indywidualnych i zbiorowych.
  • Samorzutne, spontaniczne, swobodne i ukierunkowane wypowiadanie się na różnorodne, dowolne lub określone tematy.
  • Układanie krótkich wypowiedzi do postawionych pytań.
  • Stosowanie prawidłowego szyku wyrazów z zadaniu.
  • Prawidłowe budowanie zdań i posługiwanie się nimi w mowie.
  • Zadawanie prostych pytań lub udzielanie krótkich odpowiedzi.
  • Inicjowanie rozmowy.
  • Prowadzenie w sposób kulturalny rozmowy z kolegami i dorosłymi.
  • Rozwijanie umiejętności prowadzenia dialogu z zastosowaniem różnego typu zdań.
  • Układanie dłuższych wypowiedzi na temat dowolny lub określony.
  • Wypowiadanie się na temat obrazka lub historyjki obrazkowej.
  • Wypowiadanie się na temat audycji radiowej, obejrzanego filmu lub przedstawienia teatralnego.
  • Wypowiadanie się na temat przeczytanego utworu literackiego lub lektury.
  • Opowiadanie treści historyjek obrazkowych lub utworów literackich z zachowaniem związków przyczynowo-skutkowych.
  • Opowiadanie na temat dowolny lub określony.
  • Opisywanie przedmiotu lub zwierzęcia na podstawie bezpośredniej lub pośredniej obserwacji.
  • Opisywanie kolegi lub koleżanki.
  • Opisywanie bohatera literackiego.
  • Nadawanie tytułów poszczególnym obrazkom lub częściom opowiadania jako ćwiczenie przygotowujące do układania planu.
  • Wzbogacanie wypowiedzi poprzez posługiwanie się przyimkami, spójnikami, przysłówkami, liczebnikami.
  • Odpowiadanie na pytania nauczyciela.
  • Opisywanie obrazka.
  • Układanie i wypowiadanie krótkich zdań – opisywanie historyjek obrazkowych (samodzielnie lub za pomocą nauczyciela).
  • Odpowiadanie na pytania nauczyciela dotyczące słuchanego tekstu.
  • Odpowiadanie na pytania nauczyciela dotyczące ilustracji.

Rozwijanie kompetencji semantycznej

  • Wzbogacanie czynnego słownictwa ucznia.
  • Grupowanie wyrazów wokół określonego tematu.
  • Stosowanie wyrazów bliskoznacznych, zdrobniałych, przeciwstawnych, z przeczeniem (ładny – nieładny).
  • Różnicowanie znaczeń.
  • Kategoryzowanie pojęć.
  • Podnoszenie wrażliwości na znaczenie słów.

Ćwiczenia kompetencji syntaktycznej

  • Wydzielanie zdań z tekstów.
  • Ustalanie poprawności zdań pod względem gramatycznym.
  • Wyodrębnianie słów.
  • Dzielenie wyrazów na sylaby.
  • Wydzielanie sylab i ich wzmacnianie liczmanami, ruchami.
  • Tworzenie wyrazów z sylab.
  • Określenie długości wyrazów na podstawie liczby sylab.
  • Przekształcanie form gramatycznych.
  • Wyróżnianie samogłosek i spółgłosek w nagłosie, wygłosie.
  • Wróżnianie kolejnych samogłosek i spółgłosek w wyrazie.
  • Tworzenie wyrazów na podstawie podanej głoski początkowej.
  • Rozpoznawanie obrazków, przedmiotów na podstawie głoski końcowej.
  • Dobieranie par obrazków, których nazwa drugiego rozpoczyna się głoską, , jaką kończy się nazwa pierwszego (rak-kot).

źródło:

  • A. Sobocińska-Świerdza, Program zajęć dydaktyczno-wyrównawczych dotycząca edukacji polonistcznej…, http://www.sp21.asn.pl
  • R. Naprawa, A. Tanajewska, D. Kołodziejska, Ja też potrafię…, Harmonia Universalis, Gdańsk 2014