Autyzm – nietolerancja na ruch a integracja sensoryczna

Niektóre dzieci mają nadreaktywny układ przedsionkowy i odczuwają znaczny dyskomfort w trakcie nagłych ruchów lub podczas obrotów. To nie oznacza, że ruch je przeraża – po prostu czują dyskomfort. Te właśnie dzieci częściej cierpią na chorobę lokomocyjną…

Szybko robi im się niedobrze, gdy bawią się na poruszających się obiektach, takich jak karuzela, a także podczas terapii na przyrządach stworzonych z myślą o zapewnieniu dzieciom ruchu. Niektóre wyjątkowo wrażliwe osoby często czują mdłości, widząc, że ktoś lub coś się obraca, ponieważ stymuluje to odruch oczny, który aktywuje z kolei jądra przedsionkowe. Na przykład, mój autystyczny syn nie może surfować po internecie używając komórki w trakcie jazdy samochodem. Robi mu się niedobrze, a kiedy był młodszy często przy tej czynności wymiotował.

Prawdopodobnie ta część układu nerwowego, która moduluje informacje z kanałów półkolistych, nie funkcjonuje prawidłowo u tych dzieci. Obroty aktywują kanały w stopniu większym niż jakikolwiek inny bodziec, ale mają mniejszy wpływ na receptory grawitacji. Można by sądzić, że niepewność grawitacyjna i nietolerancja na ruch będą występowały jednocześnie – i faktycznie tak jest, chociaż nie zawsze. Często trudno jest je odróżnić. Ponieważ bodźce przedsionkowe wytworzone przez ruch nadmiernie stymulują układ nerwowy i zakłócają trawienie, można by sądzić, że wynikający z tego oczopląs porotacyjny będzie trwał dłużej. Pomimo, że często tak właśnie jest, nie zawsze się tak dzieje – układ przedsionkowy jest tak niewiarygodnie złożony, że możliwe są wszelkie warianty jego funkcjonowania.

Nietolerancja na ruch nie jest tak dobrze zbadana, jak niepewność grawitacyjna, więc nie wiemy na pewno, czy wpływa ona na naukę w szkole i zachowanie. Większość terapeutów odnosi wrażenie, że nietolerancja na ruch nie ma wpływu na osiągnięcia w szkole, ale może zakłócać rozwój emocjonalny i poczucie własnej wartości. W szkole i w normalnym życiu.

W szkole i w normalnym życiu nie spotykamy się często z huśtaniem lub zwisaniem do góry nogami, więc dziecko może bez trudu uniknąć takich sytuacji, niewiele tracąc. Jednak zaburzenie funkcjonowania układu nerwowego, które sprawia, że obroty są bardzo nieprzyjemne, może wywoływać lekki dyskomfort podczas innych rodzajów ruchu. Jeśli dziecko nie potrafi odczuwać przyjemności z ruchu, ominie je w dzieciństwie sporo radości i okazji do rozwoju integracji sensorycznej. Starzejąc się, w naturalny sposób mamy coraz mniejszą tolerancję na ruch niż dzieci, więc jeśli sprawia on mniej radości osobom dorosłym, nie oznacza to wcale problemów neurologicznych.

Zrozumieć integrację sensoryczną

Żeby zrozumieć, w jaki sposób ruch wpływa na to, jak bardzo jesteśmy pobudzeni…

Pomyśl, jak byś się czuł, kołysząc się w fotelu bujanym, bujając się w hamaku lub relaksując się na materacu w basenie. Teraz pomyśl, jak byś się czuł, jadąc kolejką górską, zjeżdżając po stoku na nartach lub ćwicząc na treningu.

Żeby zrozumieć, w jaki układ przedsionkowy połączony jest z ruchami oka…

Poruszaj książką w tę i z powrotem i sprawdź, czy jesteś w stanie przeczytać słowa. Ponieważ masz nieruchomą głowę, twój układ przedsionkowy nie jest aktywny i nie pomaga ci w utrzymaniu oczu na stronie. A teraz poruszaj głową na boki (w podobnym zakresie jak poprzednio), ale książkę trzymaj nieruchomo przed sobą i patrz na stronę. Gdy twój układ przedsionkowy jest aktywny, pomaga ci skupić uwagę na słowach. W taki sposób układ przedsionkowy pomaga nam skupić wzrok, gdy przepisujemy coś z tablicy, szukamy kogoś na podwórku lub biegniemy do piłki, którą ktoś nam rzucił.

Żeby zrozumieć, dlaczego normalne wysokości i ruchy dla niektórych osób są przerażające…

Pomyśl, jak byś się czuł, stojąc na brzegu Wielkiego Kanionu, podczas gdy tłum wycieczkowiczów potrąca cię bezładnie, spychając w przepaść. Teraz pomyśl, co by było, gdybyś to samo czuł za każdym razem, schodząc z krawężnika, jadąc windą lub siedząc na huśtawce… (Ayres, 2018).

źródło: A. J. Ayres, Dziecko a integracja sensoryczna, Harmonia Universalis, Gdańsk 2018

fot. sylwiaiwan.com

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: